0

راه اندازی سایت جدید

17 خرداد 1397
سایت جدید راه اندازی شد
0

معرفی کتاب نیه توچکا- فئودور داستایفسکی

12 آذر 1396
 «من پدرم را به یاد نمی آورم. وقتی او مرد من دو ساله بودم.مادرم ...
0

تاثیرآشپزی ایرانی بر آشپزی شبه قاره هند:

12 اسفند 1396
 آشپزی (ایرانی - ترکی) که در شبه قاره هند به آشپزی مغولی مشهور است به ...
0

گل گنبذ Gol Gumbaz

25 اسفند 1396
این بنای زیبای محسور کننده در شهر بیجاپورBijapur  ایالت کارناتاکا ...
0

تاریخچه آشپزی در شبه قاره هند

09 فروردين 1397
پیش از همه چیز لازم به ذکر است که در زبان سانسکریت یا زبان باستانی ...
0

شهری فرانسوی در دل هند –پوندیچری Pondicherry

20 فروردين 1397
این شهر زیبا و تاریخی در ایالت تامیل نادو در جنوب هند و در ساحل ...
0

ازدواج در هندویسم

08 ارديبهشت 1397
قوانین ازدواج در دین هندو براساس قانون مانو  یا Manu  Samriti    می ...
0

راه و روش سفر در هند

25 ارديبهشت 1397
 هند کشوری بزرگ ,زیبا,شلوغ و با تنوع فرهنگی و اجتماعی بسیار زیاد است ...
0

جشنواره ها در هند

01 خرداد 1397
هند کشور تنوع و گونا گو نی های فرهنگی ,طبیعی,اقتصادی و مذهبی می باشد ...
0

کاشت گل برای نوروز در تهران

13 فروردين 1397
 بهار،  تهران به گل های چشم نواز مزین می شود، هم حال خوشی برای ...
0

معرفی کتاب نورپردازی میدان ها

13 فروردين 1397
در این نوشتار مروری اجمالی بر کتاب  پنجم  مجموعه «دانش زیباسازی شهری» ...
0

معرفی کتاب «نورپردازی حاشیه بزرگراه ها»

08 ارديبهشت 1397
  در این گفتار مروری کلی بر کتاب  ششم  مجموعه «دانش زیباسازی ...
0

نگاهی به فیلم گذشته با تاملی بر بدن ، شهرمدرن ، قهرمان و اسطوره

08 ارديبهشت 1397
گذشته برشی از زندگی افرادی است کاملا عادی و آشنا ، گویی به تصادف  ...
0

معرفی کتاب «نورپردازی بناهای تاریخی»

08 ارديبهشت 1397
«نورپردازی بناهای تاریخی» عنوان کتاب  هفتم  از مجموعه «دانش زیباسازی ...
0

معرفی کتاب نورپردازی بناهای ارزشمند

01 خرداد 1397
«نورپردازی بناهای ارزشمند» عنوان کتاب نهم مجموعه «دانش زیباسازی شهری» ...
0

معرفی کتاب نرده ها وحصارها

01 خرداد 1397
در این یادداشت با مرور بر کتاب  هجدهم  مجموعه «دانش زیباسازی شهری» ...
0

معرفی سیاوش کسرائی

24 اسفند 1396
سیاوش کسرائی (۵ اسفند ۱۳۰۵ - ۱۹ بهمن ۱۳۷۴) شاعر، نقاش، از اعضای کانون ...
0

ازدل بستن مگو که گسستن را بر بام ها طبل می‌زنند

23 آذر 1396
اشخاص نمایش؛ نقش اول: کتاب = نمایشنامه مجلس ضربت زدن نقش دوم: الهام ...
0

معرفی کتاب محیط های پاسخده

20 مرداد 1396
                           «محیط های پاسخده» عنوان کتابی  است  که در ...
0

معرفی کتاب «تاریخچه مبلمان شهری»

27 مرداد 1396
«تاریخچه مبلمان شهری» عنوان کتاب  سیزدهم  مجموعه «دانش زیباسازی شهری» ...
0

معرفی کتاب «هویت و مبلمان شهری»

04 شهریور 1396
 در این یادداشت با مطالعه کتاب  چهاردهم  مجموعه «دانش زیباسازی شهری» ...
0

معرفی محمد رسول جليلوند: استاد سازسازی سنتی

27 مرداد 1396
يکی از مهجورترین هنرهای ایرانی که مجال بیان نیافته هنر ساز سازی است ...
0

خلاقیت در نگاه به دنیای پیرامون1 ؛ یادداشتی درباره آثار «مت ویلسون»2

04 بهمن 1396
  دستاوردهای مثبت عصر سرعت و تکنولوژی برای بشر قرن بیست‌ویکم ...
0

معرفي استاد آینه کاری قزوین: رضا گلدوز

07 آذر 1396
هنر آینه کاری هنر دوره اسلامی داراي گنجينه عظيمي از معاني عميق عرفاني ...
0

معرفی استاد محمد بابايی: سنگتراش سنتی قزوين

13 آذر 1395
¢ هنر سنگ تراشي سنتي(حجاري ،حكاكي، منبت ومشبك سنگ ) سنگ‌تراشی و ...
0

خیلی دور خیلی نزدیک؛1 یادداشتی برای معرفی آثار هنری «سیندی چین»2

20 بهمن 1396
 از بین وسایل سرگرمی و تفریحی شهربازی‌، شاید چرخ و فلک، بخاطر پایین ...
0

نقد عکس

12 ارديبهشت 1397
عکاس:مهدی حاتمی عکس با کادر افقی، سایه در یک سوم پایین و روشنی در دو ...
0

نقد عکس و معرفی عباس عطار

23 اسفند 1396
عکاس:عباس عطار درنقد عکس از اطلاعات بیرونی نیزکمک گرفته شده است. ...
0

نقد عکس

10 اسفند 1396
عکاس:مهسا دعاچی با استفاده از نقد روانکاوانه،می توان گفت جنس مونث از ...
0

نقد عکس

20 بهمن 1396
عکاس:امیرحسین زارع دراین عکس افقی که چشم بیننده براحتی به چپ و راست ...

آخرین ها

 «من پدرم را به یاد نمی آورم. وقتی او مرد من دو ساله بودم.مادرم دوباره شوهر کرد . این ازدواج دوم اگرچه با عشق و عاشقی سرگرفت، برای او مایه غم و رنج بسیار شد. ناپدری من، یعنی آن موسیقیدانی که شگفت انگیزترین سرنوشت ها را پیدا کرد، عجیب ترین مردی بود که من به عمر خود دیده و شناخته ام. تاثیر او در احساسات اولیه دوران کودکی من به قدری شدید بود که در باقی عمر من نیز اثر گذاشت. برای آنکه فهم سرگذشت من آسانتر گردد ناگزیر باید شرح حال او را در اینجا بیاورم...»

 آشپزی (ایرانی - ترکی) که در شبه قاره هند به آشپزی مغولی مشهور است به خوراک ها و سبک آشپزی خاصی که در زمان سلسله های ترک  یعنی خلجی ها و سعیدی ها، سلسله  های افغان لودی و سوری  و پس از آن سلسله گورکانیان هند که در واقع از افغانستان و ایران  بوده و در قرن 16 و 17 میلادی در شبه قاره هند شکل گرفت گفته می شود. این  خوراک ها  و روش های آشپزی اکنون در دهلی، ایالت اوترپرادش، شهرحیدرآباد در ایالت آندراپرادش در جنوب هند،  شهرلکنو در ایالت اوترپرادش در شمال هند، ایالت کشمیر،  در کل  در  منطقه شمال هند  و هم چنین کشورهای پاکستان و بنگلادش زنده و پر طرف دار است. نام بیشتر خوراک های این روش به فارسی است زیرا زبان رسمی دربار سلسله های  پادشاهی گورکانیان هند، افغان و ترک ها فارسی بوده و ایشان به این زبان صحبت کرده، خوانده و می نوشتند.

گل گنبذ Gol Gumbaz

این بنای زیبای محسور کننده در شهر بیجاپورBijapur  ایالت کارناتاکا  Karnataka در جنوب هند قرار گرفته، در واقع گل گنبذ مقبره محمد عادل شاه و دو همسرش یعنی تاج محل بیگم و عروس بی بی به همراه دخترو نوه اش می باشد، البته برخی کتب اشاره می کنند که معشوقه محمد عادل شاه یعنی رمبا نیز در این مکان دفن شده است. محمد عادل شاه پادشاه منطقه بیجاپور  و جزء سلسله عادل شاهیان بود

تاریخچه آشپزی در شبه قاره هند

پیش از همه چیز لازم به ذکر است که در زبان سانسکریت یا زبان باستانی هندیان به آشپز سوپ کارSupekar  و به آشپزی سوپ کاریSupekari  ,در زبان هندی و اردو  به آن باور چیBawarchi   و به آشپزخانه باورچی خانا(باورچی خانه)Bawarchi Khana  گفته می شود.در هند آشپزی کاری بسیار ظریف و زیبا به حساب می آید زیرا یک آشپز صرف نظر از پاکی در بدن باید روحی زیبا نیز داشته باشد تا خوراکی که او تهیه می کند باعث قوت جسم و جان شود ,مثلا یک آشپز چه یک خانم خانه باشد چه یک آشپز حرفه ای باید حتما پیش از ورود به آشپزخانه حمام کرده , لباس تمیزی پوشیده , باید بدون هیچ نوع کفش یا دم پایی یعنی با پای برهنه وارد آن شد  و هم چنین عبادات صبحگاهی خویش را کامل به جای آورده باشد تا بتواند با عشق برای دیگران آشپزی کند, زیرا در هند اصطلاحی رایج است به این مضمون که (با عشق برای شما آشپزی کردم) یا (این خوراک ها را با عشق پخته ام)که نشان دهنده اهمیت حالت روحی شخص آشپز در هنگام آشپزی می باشد.در هند باستان و در فرهنگ هندویسم آشپزخانه در خانه جایگاه ویژه و مقدسی داشته و بر طبق دستورات این دین آشپزخانه و ظروف آن باید همیشه تمیز و پاک نگه داشته شود.آشپزی باید حتما صبح زود انجام شده و همه افراد خانواده باید با یکدیگر بر سر سفره حاضر باشند,بهترین آشپز کسی است که بدون مزه کردن خوراک بتواند آن را آماده کند هم چنین آشپز خواه زن یا مرد باید اول به دیگران خوراک داده و سپس خود بر سر سفره بنشیند.هر نوع خوراک و نوشیدنی نیز مقدس بوده زیرا فرستاده شده از طرف خداوند بر انسان ها می باشد.کشتن هر نوع حیوانی گناهی بزرگ محسوب شده و گیاهخوار بودن مورد تقدیس و تکریم می باشد,خوردن گوشت ,ماهی و تخم مرغ بشدت نهی شده و اگر کسی ناچار به کشتن حیوانی زنده شد باید حتما این مساله با سرعت تمام انجام گرفته تا حیوان کمترین رنج و عذاب را متحمل شود.

تقسیم بندی دوره های  تاریخی آشپزی:

 در واقع آشپزی هندی تاریخ چند هزار ساله دارد که کهن ترین منبع آن شهرهای باستانی هراپا Harapan   و موهنجودارو  Muhanjodaro   در دره سند می باشد که به تمدن سند نیز معروف است.این تمدن به حدود 4000 سال پیش بر می گردد,مردم این شهرها کشاورز و دامدار بودند و چنانچه از کاوش های باستان شناسی بدست آمده در این دو شهر معلوم شده  عمده خوراک آنها حبوبات و غلاتی مانند برنج , گندم ,عدس و لپه بوده  که آنها  را در خم های بزرگ گلی نگهداری می کردند.در این دوران هم چنین از ادویه جاتی مانند کاری و زردچوبه نیز استفاده می شده,در تنورهایی که از این شهر ها بدست آمده استخوان های مرغ در کنار این تنورها وجود داشته یعنی به نوعی مرغ را درتنور به حالت کبابی تهیه می کرده اند و هم چنین میوه هایی مانند لیمو و نارنگی را نیز مصرف می کرده اند.

پس از دوران باستان در دره سند نوبت به دوران ودایی یا ورود آریایی ها به هند میرسد که آشپزی براساس قوانین دین هندو و طب سنتی هند یعنی آیورودا Ayurveda  یا آیورودیک Ayurvedic   بنیان نهاده شد اصلا آیورودا یا آیورودیک  در زبان سانسکریت یا زبان باستانی هندیان به معنی دانش زندگی می باشد زیرا ودا  Veda یعنی دانش و آیور    Ayur به معنی روش زندگی است  ,دین هندو براساس پاکی و ناپاکی(پاک و نجس) تمام چیزها  در جهان قرار دارد چیزهایی مانند خون,ادرار,مدفوع ,منی , الکل , عرق بدن  ,ناخن گرفته شده و موی کوتاه یا تراشیده شده ناپاک یا نجس شمرده می شود و چیزهایی مانند آب,خاک و آتش پاک و پاک کننده به حساب می آیند.طب سنتی هند یا آیورودا خوراک ها و آشامیدنی ها را باعث بیماری یا سلامتی می داند بر همین اساس اگر خوراکی پاک و بر طبق قوانین دینی بنا شود پاک و سالم است و می تواند انسان را تندرست و سالم نگه دارد و اگر این مقرارت رعایت نشود باعث بودجود آمدن انواع بیماری ها می شود. مزه ها در این روش سنتی بر شش دسته تقیسم می شود :

1-شیرین 2-شور3-تلخ4-ترش5-تند وتیز یا پر ادویه 6-ملس یا گس

هم چنین دین هندو که براساس گیاهخواری و احترام به موجودات زنده و طبیعت بنا شده  باعث شد تا  طبقه روحانیون یا برهمن  حق خوردن گوشت و مواد دیگر حیوانی مانند لبنیات , تخم مرغ  و ماهی را نداشته باشند ,برعکس طبقه پادشاه , اشراف  و درباریان یا طبقه شاتریا  می توانند از خوراک های گوشتی استفاده کنند.در این دوره استفاده از سیر ,پیاز ,زنجبیل ,میوه ها , سبزیجات تازه و خشکبار  نیز باب شد, هم چنین خوردن شیر تازه بز,شیر تازه با خامه و ماست  نیزرایج شد زیرا ریگ ودا Rige Veda  یکی از چهار ودای مقدس  و کتب دینی هندوان آن را توصیه کرده بود ,برنج و ادویه جات به همراه نمک بسیار باب شد و جز تفکیک ناپذیر آشپزی هندی گشت.گیاهانی چون زیتون,خیار,ساقه گل نیلوفر آبی و اسفناج نیز وارد زنجیره غذایی هندیان باستان شد.آشپزی در دیگ های گلی ,چوبی و مسی رایج و گوشت کباب شده همراه با برنج آب پز نیز به چشم می خورد.در این دوره از ادویه جاتی چون خردل,فلفل تند سبز,زردچوبه و دارچین به وفور استفاده می شده است.عسل یکی از موادی است که بشدت توصیه شده بوده است.

قواینی برای خوردن غذا وضع شد که تمامی آنها بر پایه طب سنتی هند و قوانین دین هندو بود مانند خوردن با دست راست ,آشامیدن آب از بالای لیوان یا کاسه بطوری که دهان و لبها با آن تماس نداشته باشد,آب در دهان گرداندن پس از صرف غذا و شستن دهان پس از اتمام آن و هم چنین خوردن غذا بر روی برگ درخت موز که با طبیعت  بدن انسان سازگاری دارد و پس از تمام شدن  غدا می توان آن را دور انداخت تا حیوانات از آن استفاده کنند و برای طبیعت در حقیقت کاملا بی ضرر می باشد , از دیگر موارد که رعایت آن بشدت توصیه شده است نچشیدن خوراک در هنگام پخت می باشد یعنی آشپز یا خانم خانه نباید با قاشق یا چیز دیگری غذا را بچشد زیرا پس از چشیدن او آن قاشق یا وسیله را در دیگ فرو می برد و این مسئله شدیدا در دین هندو نهی شده است ,دلیل آن سرایت بیماری ها از این طریق و هم چنین پاک نگه داشتن خوراک می باشد.

در طب سنتی هند یا آیورودا خوراک ها را بر سه نوع دسته بندی می کنند:

  • 1- ستویک Satvic

  2-رجسیک Rajasic

  3-تام سیک Tamasic

  • 1- ستویک به معنای خوراک های سبک ,ساده و چیزهایی است که  می توان  زود و به سرعت آنها را  آماده کرد و هم چنین  زود هضم نیز  می باشند مانند آب میوه جات تازه ,سبزیجات تازه ,ماست ,دوغ , خشکبار و آجیل ها  که بدن و ذهن را شاد و سلامت نگه می دارند
  • 2- رجسیک به معنای خوراک هایی  کمی سنگین است که هضم آنها نیاز به زمان دارد مانند برنج پخته,سبزیجات پخته ,سبزیجات سرخ شده در روغن یا کره حیوانی ,این نوع خوراک برای کسانی است که کارهای سنگین انجام می دهند مفید است و این نوع غذا برای آنان تولید انرژی می کند.
  • 3- تام سیک  یا خوراک های بسیار سنگین مانند چای شیرین,قهوه,کاکائو,شیرینی ها بسیار شیرین و کرم دار,غذاهای بسیار چرب , گوشت قرمز و خوراک هایی که دارای شکر و نمک زیاد می باشد و برای هضم آن وقت و انرژی زیادی لازم است,الکل ,دخانیات و نان های بزرگ و شیرین  در طب سنتی هند کلا برای سلامتی مفید نیستند ,باعث ضرر به بدن و هم چنین باعث بیماری های متعدد و در پایان مرگ زود رس می شوند و برای کسانی که خواب زیاد و یا رابطه جنسی قوی می خواهند خوب است ولی  بدترین نوع غذا در آیورودا می باشند.

پس از ظهور دین بودا و جین  که اساس این دو دین نیز براساس  گیاهخواری کامل می باشد,گیاهخواری در شبه قاره هند به یک روش همه گیر و جامع در آمد.در دین جین حتی خوردن سیر ,پیاز , تره و پیازچه  نیز ممنوع می باشد و این به دو علت می باشد یکی این گونه سبزیجات شهوت و قوای جنسی را زیاد کرده و ممکن است انسان را از حالت طبیعی خارج و از عبادت خدا غافل کند و دیگر اینکه بریدن ریشه هر گونه گیاهی از زمین مانند کشتن آن گیاه زنده  می باشد.

پس از ورود ترکان,افاغنه و ایرانیان به شبه قاره هند در قرن 12 م  شیوه آشپزی و نحوه خورد و خوراک مردم  بشدت تغییر کرد ,زعفران بطور گسترده وارد آشپزی هندی شد.روش آشپزی ایرانی رایج ترین روش در این زمان شد و خوردن غذاهایی چون انواع کباب ها,گوشت قیمه و قورمه شده ,روش پخت برنج ایرانی یا پلو,کوفته ,بریانی,روش آشپزی تندوری یا پختن گوشت و مرغ در تنور, و هم چنین پوشاندن شیرینی ها , خوراک ها با ورق های نقره ای , استفاده از  پودر نقره  و طلا در انواع خوراک ها  و پخت انواع نان های  ایرانی بسیار باب شد.جلال الدین اکبر شاه گورکانی  سومین پادشاهان سلسله گورکانی هند نه تنها خوراک های ایرانی بلکه نام های ایرانی این خوراک ها را نیز وارد هند کرد ,خوراک هایی چون زرد برنجی(پلوی زعفرانی),شیر برنجی,حلوا,شربت ,شله,شوربا,هریسه,حلیم,قطاب,مرغ یخنی,کباب,دو پیازه,دم پخت ,قلیه ,خشکه ,فالوده , خلفی,یخنی کباب ,لذیذ ,خشک برنجی و کیچری  , هم چنین میوه هایی چون هلو ,سیب و آلو نیز به هندیان معرفی شد. امیر ناصرخسرو دهلوی یکی از بزرگترین شعرا ,نویسندگان و موسیقی دانان دربار گورکانیان هند در کتاب خود  به نان تنوری  و نان تنک اشاره دارد و این بدین معناست که نان تنور پز بسیار شایع بوده است.

با ورود اروپاییان به هند تغییرات کلی در آشپزی هندی صورت گرفت ,پرتغالی ها با آوردن سیب زمینی,گوجه فرنگی ,فلفل تند سبز , ذرت ,میوه پاپایا ,آناناس ,آواکادو و بادام زمینی  به منطقه گوا مردم را تشویق به خوردن غذاهای جدید کردند.پس از پرتغالی ها ,انگلیسی ها بیسکویت,کیک ,پودینگ ,بستنی و نوشیدن چای بعد از ظهر را با آداب خاص خود باب کردند,هم چنین خوردن غذا با کارد و چنگال و خوردن سوپ به عنوان پیش غذا را به جامعه هند وارد شد.نوشیدن الکل که پیش از این برای هندی ها یک تابو و عملی غیر اخلاقی محسوب می شد انگلیسی ها  آن را به عملی مورد قبول و شایع بخصوص در طبقات بالای جامعه هند تبدیل کرده و آن را نشانه تمدن و روشنفکری دانستند.

آشپزی مناطق مختلف هند:

لازم به ذکر است که مسایل منطقه ای ,فرهنگی و مذهبی در تهیه و پخت خوراک در هند نقش مهمی بازی می کند.چنانچه در جنوب هند شیره نارگیل و برنج  و در شمال هند گندم,جو و ارزن مواد مهم غذایی محسوب می شوند.در اینجا بهتر است به آشپزی مناطق گوناگون هند نیز اشاره ای بکنیم:

مناطق جنوبی هند:

ایالات جنوبی هند چون آندراپرادش ,کارناتاکا,کرلا,تامیل نادو و تیلانگانا از موادی چون سیر,زنجبیل ,فلفل سبز تند,فلفل قرمزتند ,عدس ,موز سبز,تمبر هندی,برنج و ذرت به وفور در آشپزی استفاده کرده و خوراکی های معروفی چون :حیدرآبادی بریانی که از برنج و مرغ یا گوشت تهیه شده ,دوسا ,Dosa ایدلی Idli, ,پائو Paoou  ,پوری Poori  ,سمبر Sambar   ,ماسالا دوسا Masala Dosa  و اوتاپام Uthappam  می باشد ,بیشتر خوراک ها در این مناطق گیاهی است و برای کسانی که گیاهخوار می باشند دسترسی به آن بسیار آسان و حتی می توان گفت که بهشت گیاهخوران محسوب می شود.

مناطق شمالی هند:

ایالات شمالی هند چون جامو و کشمیر,پنجاب,هریانا,هیماچل پرادش,اوتران چل,دهلی,اوترپرادش ,بیهار و مادیاپرادش  از موادی چون مرغ ,گوشت ,ماهی ,زیره سبز,گندم ,برنج ,پنیر,ماست ,کره ,روغن آفتابگردان ,کره حیوانی ,فلفل سیاه,گشنیز,پیاز,دال عدس و زعفران در آشپزی خود استفاده می کنند و خوراک هایی چون :چانا ماسالا Chana Masala  ,چولی Chole  ,پراتا Paratha  ,بریانی Biryani  ,کیما (قیمه)Keema   ,کباب ,شامی کباب Shami Kabab  ,مرغ تندوری(مرغ تنوری) Tandoori Chicken  ,مرغ کره ای Butter Chicken  ,مرغ تیکا Chicken Tikka   ,مرغ کاری Chicken Curry  ,نان Naan  ,رومالی Rumali (نوعی نان نازک و بزرگ که بر روی ماهی تابه پخته می شود) ,روغن جوش ,شاهی پنیر و کورما Korma  (قورمه )و هم چنین  نوشیدنی هایی چون لاسی Lassi  که نوعی دوغ ترش هندی است ,فالوده و باتر میلک Butter Milk  که  دوغ ادویه دار هندی می باشد و شیرینی هایی چون برفی ,خلفی, لادو , کرKheer  مخصوص مردم شمال هند است.

مناطق شرقی و شمال شرق هند:

ایالات بنگال غربی , سیکیم,آسام,آرونا چل پرادش,ماگالیا,مانی پور,ناگالند,میزورام,تیری پورا,اوریسا از موادی چون برنج ,سبزیجات تازه پخته,ماهی و میگو ,میوه جاتی مانند نارگیل و انبه ,روغن خردل,کره حیوانی ,خردل,فلفل سبز تند,زیره سبز,تخم پیاز,رازیانه , فلفل قرمز تند ,ماست ,شیر,ذرت ,نخود و قارچ استفاده می کنند و  خوراک هایی ویژه آن  شامل  : مومو Momo(که خوراک مانند پیراشکی که به دو صورت سرخ شده در روغن و بخار پز تهیه می شود),توکپا Thukpa (که سوپ رشته فرنگی با سبزیجات ,مرغ یا گوشت می باشد)ترشی گوجه فرنگی,خورش ماهی کاری Fish Curry و شیرینی هایی چون رس گولا Rasgolla  است.

مناطق غربی هند:

ایالات گوا,ماهاراشترا,راجستان , گجرات ,دادار , نگر هویلی و دمن و دیو که از موادی چون بادام زمینی,بادام هندی,نارگیل ,سبزیجات  تازه و پخته ,برنج,سرکه,ماست,دوغ,میوه های خشک ,ماهی ,روغن آفتابگردان,روغن بادام زمینی,کنجد و روغن کنجد,فلفل تند قرمز,شکر و گوشت استفاده می کنند و شامل خوراک هایی چون:لال ماس Laal Maas(گوشت بز هندی با کاری),تالی Thaali (تالی در زبان هندی به معنی سینی بزرگ لبه دار  می باشد و در واقع در این  یک سینی بزرگ  شش تا دوازده نوع خوراک  در کاسه های کوچک گذارده شده که شامل برنج,سالاد,ماست,شیرینی,نان ,ترشی ,خورش های گیاهی یا گوشتی مانند خورش بادمجان,سیب زمینی پخته با ادویه جات,گوشت یا مرغ پخته شده با ادویه جات,خورش دال عدس , بامیه سرخ شده و خورش اسفناج ,پکورا Pakora   ,زیره پلو  Zeera Rice  ,می باشد.

روش های آشپزی هندی:

روش های آشپزی هندی نیز مانند تاریخ این علم بسیار متعدد و گوناگون بوده و در هر منطقه چند یا یک روش رایج و مورد پسند عامه می باشد.برخی از این روش ها یادگار اقامت و استیلای اقوام ترک,ایرانی و افغان که با ورود ایشان به شبه قاره هند حتی روش های آشپزی نیز دست خوش تغییرات کلی شد.حال به ذکر برخی از  رایج ترین این روش ها می پردازیم:

1-دم Dum:یعنی روشی که با آن برنج یا هر چیز دیگر را با بخار دم می کنند .

2-تاوا(تاوه)Tawa:پختن خوراک بر روی سینی آهنی مانند پختن برخی نان ها مانند رومالی , چپاتی  و روتی  و یا سرخ کردن مواد غذایی

3-تندور(تنور) Tandoor :پختن و سرخ کردن مرغ,گوشت و ماهی در تنور  و یا پختن برخی نان ها مانند تفتان و نان

4-بخار Baghar :پختن مواد غذایی با بخار آب

5-بونوBhuno :سرخ کردن مواد غذایی با تکان دادن و بالا  آنداختن آن در ظرف آهنی

6-زمین دوزZammin Doz :در این روش زمین را گود کرده و ذغال چوب در آن می گذارند سپس بر روی این سوراخ حفر شده دیگ خوراک را گذارده و زیرش آتش روشن می کنند ,در روی دیگ را نیز با زغال چوب پوشانیده و خوراک از بالا و پایین حرارت دیده و آرام آرام پخته می شود

7-دم پخت Dum Pakht :پختن خوراک با آب و بخار آن به آرامی

در آشپزی هندی ادویه جات نقش بسیار مهمی بازی می کند ,رطوبت بالا ,باران های سنگین و طولانی موسمی و هوای بشدت گرم باعث شده مردم شبه قاره هند در طول قرن ها روش مناسب استفاده از ادویه جات را در آشپزی به حد کمال خود برسانند.یکی از ادویه جاتی که در شبه قاره هند,مالزی,اندونزی,سنگاپور و حتی چین از آن هر روزه استفاده می شود ادویه ای به نام گرم ماسالاGaram Masala  است که به معنی مصالح گرم بوده و از ترکیب شش ادویه گرم که شامل دارچین,هل,زیره,زنجبیل,میخک و برگ بو است,تهیه می شود .سرخ کردن ادویه جات در روغن داغ پیش از ریختن مواد در ظرف بسیار مهم است و به طعم و بوی خوراک بسیار کمک می کند.ترشی ها نیز مانند  ادویه جات سهم مهمی در تغذیه هندی ها بازی می کند ترشی هایی مانند ترشی انبه,ترشی لیموترش ,ترشی تمبر هندی و ترشی فلفل تند قرمز,ترشی فلفل تند سبز ,ترشی نارگیل و ترشی سیر سر هر سفره و در هر رستورانی یافت شده و جز جدایی ناپذیر میز خوراک هندیان است, در تهیه این ترشی ها از آب,سرکه,آب لیموی تازه و روغن  های گیاهی به وفور استفاده می شود.

چاشنی ها یا سس های هندی Chatni ( که در زبان هندی به آن چتنی می گویند ) همواره همراه با خوراک سرو می شوند این چاشنی ها معمولا از سبزیجات تازه و میوه ها به همراه سرکه,شکر قهوه ای ,ادویه جات و آب لیمو ترش تازه تهیه و از انواع بسیار رایج این چاشنی ها می توان به چاشنی گوجه فرنگی,چاشنی نعناع ,چاشنی زنجبیل و نارگیل ,چاشنی انبه,چاشنی گشنیز,چاشنی انبه و نارگیل و چاشنی انجیر تازه نام برد.

لازم به ذکر است که در هر رستوان هندی پیش از سرو غذا یک کاسه  کوچک مسی پر از آب نیم گرم ,یک حوله و یک ظرف کوچک پر از لیموترش تازه در مقابل شما قرار می دهند تا پیش و پس از صرف غذا دست های خود را در آن بشورید زیرا مردم شبه قاره هند هنوز به شیوه روزگاران کهن با دست راست خود و با کمک انگشتان غذا می خورند و دیگر اینکه با این آب نیم گرم و لیمو ترش تازه  چربی های دست و انگشتان بخوبی پاک می شود.  هم چنین هندیان پس از اتمام غذا نیز با صدای بلند آروق زده تا بدین ترتیب اول گاز مضر معده  را از بدن خارج کرده و دیگر اینکه  به آشپز اطمینان دهند که خوراک بسیار عالی بوده و من به قدر کافی آز آن خورده ام  ,شایان ذکر است که هندیان به سنت های کهن خود بسیار وفادار بوده و هم چنان آن ها را زنده نگه می دارند.

این یادداشت در سایت گردشنما در تاریخ 1394 منتشر شده است.

https://www.gardeshnama.com 

 

منابع:

1-New Holland Publication 2007/ Pat Chapman /India Food And Cooking :The Ultimate Book On Indian Cuisine

2-Allied Published Private Limited 2009 /Uma Aggarwal /The Exquisite World Of Indian Cuisine

3-PHL Learning Private Limited 2011 /Krishna Gopal Dubey /The Indian Cuisine

4-Author House 2012 /Bridget White /Anglo –Indian Cuisine –A Legacy Of Flavors From Past

5-Pengun Books 1998/Patricia Brown /Anglo-Indian Food And Customs

6-Greenwood Press 2004/Colleen Taylor Sen /Food Culture In  India 

این شهر زیبا و تاریخی در ایالت تامیل نادو در جنوب هند و در ساحل اقیانوس هند قرار گرفته و بطور سنتی به آن پوندیPondy  نیز می گویند بزرگترین بخش از منطقه استعماری فرانسه در هند محسوب می شده است .پوندیچری در واقع  با ورود هلندی ها,پرتغالی ها, انگلیسی ها  و در نهایت فرانسوی ها  به شهرت رسید زیرا کمپانی هند شرقی فرانسه French East India Company  منطقه بزرگ پوندیچری و اطراف آن را در سال 1674 م  ضمیمه قلمرو استعماری خویش کرده و آن را تبدیل به یک بندر تجاری مهم در جنوبی ترین بخش شبه قاره هند کردند و در نهایت در سال 1956 م این بخش از استعمار فرانسه آزاد و به هند پیوست.فرانسوی ها از  سال 1674 م  تا سال    1868 م شروع به ساخت شهری مدرن برای خود کرده و با ایجاد  کانال های آب شهر را در واقع  به دو بخش هندی نشین و فرانسوی نشین تبدیل کردند.شهر پوندیچری به 42 بخش تقسیم می شود وبا آب و هوای گرمسیری و مرطوب خود به یکی از زیباترین شهرهای تاریخی جنوب هند تبدیل شده است.در جای جای این شهر می توان آثار و بقایای فرانسوی ها را بوضوح مشاهده کرد ,در همه جا کلیساها ,معابد ,ساختمان های اداری دوره استعمار و مجسمه های مختلفی از استعمارگران فرانسوی و شخصیت های  معروف هند را می توان یافت و علاوه بر آن سواحل بسیار زیبا و سرسبز آن نیز بر این مزیت افزوده است.پوندیچری یکی از پر طرفدار ترین شهرهای گردشگری جنوب هند محسوب می شود که شاید برای بسیاری در کشور ما ناشناخته  و پای کمتر ایرانی به آن رسیده باشد.هنوز در این شهر مردم به زبان فرانسه صحبت کرده و انگلیسی را نیز با لهجه فرانسوی تلفظ می کنند ولی زبان اصلی مردم تامیلی است که یکی از کهن ترین زبان های جنوب شبه قاره هند محسوب شده و در واقع زبانی متعلق به گروه زبان های  دراویدین می باشد .بهترین راه دیدن مناطق تاریخی و فرهنگی این شهر زیبا کرایه کردن دوچرخه یا موتور سیکلت است و بهترین فصل سفر به پوندیچری از اکتبر (مهر) تا مارچ (فروردین) است که شما می توانید در این زمان هوای بهاری مناطق حاره ای را به راحتی تجربه کنید .

مکان های گردشگری:

یکی از زیباترین سواحل جنوب هند ساحل پرومناده Promenade Beach  یا ساحل صخره ای می باشد ,از دیگر سواحل پوندیچری می توان به ساحل  آروویلی Auroville Beach  , ساحل سیرینیتی Serenity Beach  و ساحل پرادیس Paradise Beach اشاره کرد.

از جالب ترین مکان های گردشگری در پوندیچری قلعه فرانسوی لویس French Fort Louis  است که فرانسوی ها  در سال 1709 م به شکل قلعه ای فرانسوی آن را بنا نهادند,این قلعه حدود 50 سال در مقابل حملات پرتغالی ها و هلندی ها تاب آورد تا اینکه در سال 1761 م انگلیسی ها آن را تخریب کردند,مکان این قلعه اکنون در بهارتی پارک قرار دارد.

در مسیر ساحل پرومناده و اطراف آن  می توان آثار تاریخی , مجسمه های متعدد و باغ های زیبا را  از جمله  با غ بچه ها    ,Children  Parkمجسمه دوپیلیکس Dupleix Statue ,مجسمه گاندی  , Gandhi Statue مجسمه جواهر لعل نهروJawaher lal Nehiru Statue  ,بنای یادبود جنگ فرانسه French War Memorialچراغ دریایی قرن نوزدهOld Light House باغ بهاراتی Bharathi Park  ,قصر حاکمGovernors Palace  ,کتابخانه رومن رولاندRomain Roland Library  ,موزه پوندیچریpondicherry Museum  , موسسه فرانسوی پوندیچریFrench Institute Of Pondicherry   ,مجلس قانونگذاریRaj Nivas  و سری اروبیندو آشرم Sri Aurobindo Ashram را مشاهده کرد,از دیگر آثار تاریخی مهم این شهر کلیسای جامع آور لیدی ایماکولیت کانسپشنOur Lady Immaculate Conception Cathedral   ,باغ های گیاه شناسیBotanical Gardens  ,کلیسای سکرید  هارت او جیسیسBasillica Sacred Hearth Of Jesus  ,معبد سری کوکی لامبال تیروکام ایشور Sri Gokilambal Thirukameswar Temple  ,موزه اسباب بازی جواهر Jawahar Toy Museum  ,آروویل Aruvil می باشد.    ازدیگر آثار مهم تاریخی اطراف پوندیچری قلعه گینگی  و Gingee Fort  و قلعه عالم پاری Alampari است که  اولی در حدود 160 کیلومتری این شهر و دومی 50 کیلومتری قرار دارد و از کهن ترین قلاع ایالت تامیل نادو می باشند.

این مطلب از نویسنده در23 مرداد 1396در سایت زیر منتشر شده است.

http://anthropologyandculture.com

 

منابع:

1-Pondicherry /Directorate Of Information /Publicity And Tourism/1967

2-The Beautiful India-Pondicherry /Syed Amanur Rahman ,Balraj Verma /Reference Press Day 2001  

ازدواج در هندویسم

قوانین ازدواج در دین هندو براساس قانون مانو  یا Manu  Samriti    می باشد  و در زبان  سانسکریت به آن ویوا سنسکار Vivah Sanskar  می گویند که دقیقا به معنی مراسم عروسی یا ازدواج می باشد ,کلمه ویوا در زبان سانسکریت به معنی عروسی یا ازدواج است که در زبان هندی به آن شادی Shadi  گفته می شود .لازم به ذکراست که در دین هندو در کل ازدواج دختر باید با اجازه پدر ,جد پدری , برادر و یا عموی بزرگتر او انجام گیرد  و ازدواج عاشقانه یا برمبنای رضایت دو طرف چندان مورد پسند نبوده و نیست ,مهم ترین مساله در ازدواج در شبه قاره هند رضایت والدین و خانواده ها در درجه اول  بوده و هست و رضایت دختر و پسر چندان مورد توجه نبوده و نیست ,زیرا ازدواج در دین هندو باید بر مبنای سیستم کاست (یا نظام طبقات اجتماعی دین هندو)انجام گیرد و ازدواجی که خارج از این سیستم صورت  می گرفت مجازات سنگینی در پی داشته است,هم چنین  در دین هندو ازدواج یک وظیفه الهی یا درما Darma  به حساب می آید که هر یک از اعضای جامعه باید آن را در طول زندگی خویش انجام دهد,در ضمن در ازدواج بر طبق کتب مقدس هندو زن و شوهر به رستگاری الهی و آسمانی یا موکش Moksh  دست پیدا می کنند.

انواع ازدواج:

 بر طبق  قانون مانو ازدواج بر هشت دسته تقسیم می شود:

1-برهما  ویوا Brahma Vivah

2-دیوا ویوا   Daiva Vivah

3-آرشا ویوا Arsha Vivah        

4-پرجا پتی ویوا   Parjapatya Vivah   

5-گندرو ویوا Gandharva Vivah  

6-آسور ویوا  Asura Vivah  

7-کرشاس ویوا Rakshasa Vivah  

8-پیشا چا ویوا  Paishacha Vivah  

  • 1- در این نوع ازدواج دختر و پسر هر دو از خانواده های خوب و از یک طبقه اجتماعی یا کاست می باشند  و عروس باید با جواهرات و البسه فاخر و گرانبها به ازدواج مردی در آید که وداها یا  کتب و اصول دینی هندو را بخوبی آموخته و در واقع مردی با فرهنگ و دین دار محسوب میشود و این مرد را پدر دختر برای او پیدا کرده است و رضایت دختر در این ازدواج شرط نیست  هم چنین این نوع ازدواج بهترین نوع ازدواج در دین هندو به حساب می آید,لازم به ذکر است که در این نوع ازدواج خانواده پس از خانواده دختر دوری یا پول نمی گیرند .
  • 2- در این نوع ازدواج پدر  دختر خویش را  با جواهرات کامل و البسه فاخر و گرانبها به نزد برهمن یا پاندیتPandit (روحانی بلند پایه در دین هندو) برده تا او برای این دختر شوهری مناسب در اسرع وقت پیدا کند رضایت دختر در این ازدواج شرط نیست .
  • 3- در این نوع ازدواج پدر دختر پس از گرفتن یک یا چندین گاو از داماد رضایت خویش را برای این ازدواج اعلام می دارد ,در واقع در این نوع ازدواج داماد باید قیمت مناسب عروس را به پدر یا خانواده او پرداخت نماید رضایت دختر در این ازدواج شرط نیست .
  • 4- در این نوع ازدواج پدر دختر مسولیت دختر خویش را نه به عده داماد بلکه به عهده پدر داماد قرار می دهد ,زیرا دراین نوع ازدواج پسر و دختر بسیار جوان هستند یا در مرحله کودکی به سر می برند و نمی توانند مسولیت زندگی را بر عهده بگیرند و این مسولیت تا زمانی که آنان به سن رشد و عقل برسند در دست پدر داماد باقی می ماند
  • 5- در این نوع ازدواج فقط رضایت دختر و پسر شرط بوده و بدون هیچ مراسمی می باشد  و ازدواجی است که بر پایه عشق و علاقه دو طرف صورت می گیرد.
  • 6- در این نوع ازدواج داماد پس از دادن پول و جواهرات فراوان به خود عروس و پدر یا  افراد ذکور خانواده عروس رضایت آنان را جلب کرده و مراسم ازدواج را برگزار می کند.
  • 7- در این نوع ازدواج دختر را به زور از خانه اش می دزدند و حتی ممکن است در این راه پدر یا برادر عروس نیز کشته شده یا بشدت مجروح شوند,این نوع ازدواج بدون رضایت دختر می باشد.
  • 8- در این نوع ازدواج مرد دختررا با کلمات عاشقانه  خویش فریفته خویش ساخته و با زور با  او مخفیانه همبستر میشود.

لازم به ذکر است که در شبه قاره هند ازدواج کودکان یا ازدواج زیر سن قانونی هنوز رایج می باشد و دولت هند با این مساله بشدت مبارزه می کند ,در دین هندو پدر یا جد پدری او می تواند او را به هر کسی که خواست شوهر دهد و رضایت دختر شرط نیست و بهترین سن ازدواج برای یک دختر 7 سالگی است ,در سن هشت سالگی به او گوری Gauri  گفته می شود که به معنی زیبا روی سفید پوست می باشد  و برای یک پسر 9 سالگی,در سن نه سالگی به او لقب روهینی Rohini یعنی ماه را می دهند  ,ماهاتما گاندی رهبر استقلال هند در 12 سالگی با همسر خود که فقط هشت سال داشت ازدواج کرد.

وظیفه یک پدر خوب پیدا کردن شوهری مناسب برای دخترش در اسرع وقت می باشد پس از سن هفت سالگی دختر آماده ازدواج می باشد و اگر تا سن یازده سالگی پدر دختر برای او مرد مناسبی نیافت بر طبق قانون مانو او می تواند خود اقدام به این کار کند.سن مردان در هنگام ازدواج باید سه برابر یک زن باشد یعنی مردی در سی سالگی باید با دختری که ده سال دارد ازدواج کند.دختر باید پیش از سن 12 سالگی ازدواج کرده باشد وگرنه جذابیت و زیبایی خود را از دست داده و دیگر کسی او را  برای ازدواج نخواهد خواست بهترین سن ازدواج برای دختران از 7 تا 12 سالگی است و برای پسران 12 تا 14 سالگی می باشد.بر طبق قانون مانو مردان نباید با زنانی که موهای کم یا موهای زمختی دارند ازدواج کنند,هم چنین ازدواج با خانواده هایی که دارای فرزند پسر نیستند نیز جایز نمی باشد.پس از ازدواج دختر حق خارج شدن از منزل بدون اجازه شوهر یا پدر شوهر را ندارد و حتی برای دیدن خانواده خود باید به همراه همسر خود از ایشان دیدار کند.

مراسم عروسی:

در شبه قاره هند مراسم عروسی بسیار پر هزینه و وقت گیر می باشد که البته هزینه این مراسم را باید پدر یا خانواده عروس پرداخت نمایند ,در این مراسم تمام خانه یا هتل  را  با گلهای تازه طبیعی ,نوارهای رنگی ,چراغ های پر نور ,بادکنک و کاغذهای پر زرق و برق تزیین کرده  ودر تمام شب آتش بازی و فشفه پرانی ادامه دارد.داماد معمولا سوار بر اسب درحالی که پسر بچه ای را در جلوی خود نشانده به خانه عروس  یا معبد وارد می شود تا مراسم عقد رسمی را اجرا کند,علت سوار کردن پسر بچه در جلوی داماد برای این است که در آینده و پس از عروسی اولین فرزند او پسر باشد یا پسران زیادی داشته باشد,زیرا داشتن فرزند پسر در شبه قاره هند یک مزیت و افتخار به حساب می آید.لازم به ذکر است که مسایل مالی در تمامی ازدواج ها در شبه قاره هند بسیار مهم بوده و  می باشد و رسمی به نام دوری سیستم Dori System  وجود دارد که در آن باید خانواده دختر به خانواده پسر مبلغ پول معین ,ماشین,زمین,خانه ,مغازه و یا حتی جواهرات گران قیمت  و طلا پرداخت نمایند و این بستگی به درخواست خانواده پسر از خانواده دختر دارد .اگر بر سر مساله مالی بین خانواده ها تواقع صورت نگیرد آن ازدواج ملغی تلقی می شود,بخاطر همین موضوع بسیاری از خانواده ها  بخصوص خانواده های فقیر در شبه قاره هند از داشتن دختر وحشت داشته وبرای اینکه خداوند به آنها فرزند پسری بدهد به دعا و سحر و جادو روی می آورند,هم چنین لازم به ذکر است که آمار سقط جنین  و کشتن نوزادان دختر پس از زایمان نیز بسیار بالاست زیرا اکثر زنان از طرف شوهر و خانواده او بشدت تحت فشار برای آوردن فرزند پسر می باشند و زنی که فرزند یا فرزندان دختر  به دنیا می آورد در جامعه هند مقبول و پسندیده نیست .

بر طبق دین هندو و دیگر ادیان موجود در شبه قاره هند زن باید مطیع و فرمانبردار شوهر بوده و با خانواده شوهر در زیر یک سقف تا آخر عمر زندگی کرده و از خواسته های شخصی خویش چشم پوشی و به خانواده شوهر احترام گذارده و به آنان خدمت کند.بهترین  عروس در دین هندو عروسی است که برای اولین بار شوهر خویش را در شب عروسی ببیند نه پیش از آن ,این بدین معناست که عشق پیش از ازدواج مورد قبول نبوده و نوعی بی احترامی به خانواده تلقی میشود,در این میان یافتن داماد یا عروس  مناسب بسیار مهم می باشد برای ین کار زنان و مردانی به نام گاتک Ghatak وجود دارند ,اینان کسانی هستند که دختر و پسر مناسب برای هر خانواده را پیدا کرده و به خواستگاری می فرستند و برای این کار پول خوبی نیز  از دو طرف دریافت می کنند.امروزه در جامعه هند این کار را وب سایت ها و دفاتر ازدواج رسمی انجام می دهند که بسیار آسان تر و راحت تر این کار انجام می پذیرد,زیرا در هند ازدواج یک امر کاملا مقدس و آسمانی محسوب شده و همه باید در سنین پایین بخصوص به این امر تن در دهند.

مراحل مختلف ازدواج:

در دین هندو مراسم ازدواج شامل چندین مرحله می باشد:

1-ملاقات دختر و پسر در حضور والدین و اقوام برای اولین بار  که در زبان سانسکریت و هندی  به آن میلن Milne   گفته می شود

2-پس از رضایت خانواده ها از این ازدواج مراسم جشن کوچکی برای خوش آمد گویی به دختر و پسر به مرحله جدید زندگی برگزار میشود که به آن سوواگتم  Swagatam  گفته می شود

3-در این مرحله عروس و داماد با خانواده خویش به معبد رفته و با تقدیم و پیش کش گل ,شیرینی ,میوه , روغن  و شیر به پیش گاه آتش و خدای آتش یا آگنی Agni  ازدواج خود را متبرک و تقدیس می کنند .

4-بر گزاری مراسم اعلان  رسمی  نامزدی  به اقوام و  دوستان و همسایگان  که به آن لگنا پترا Lagna Patra  گفته می شود.

5-مرحله بعدی یا مراسم نامزدی است که به آن وگدانا Vagdana گفته می شود که طی این مراسم انگشترهای نامزدی بین عروس و داماد رد و بدل شده و جشن نامزدی با موسیقی و شام برگزار میشود,که البته تمامی مخارج آن را خانواده عروس باید پرداخت کنند.

6-مراسم حنابندان  یک روز پیش از عروسی  در خانه عروس برگزار شده , دست و پای عروس با حنا یا مهندی Mehandi  به زیبایی نقاشی شده و هم چنین در این روز عروس و داماد را بطور جداگانه با خمیری که از  زردچوبه و شیر مخلوط شده  درست شده ماساژ داده و می شویند تا پوست آن ها سفید و زیبا  شود.

7-سولا سینگارSolah  Singaar   یا شانزده مرحله ای که باید عروس را برای مراسم عقد حاضر کرد که شامل پوشاندن ساری سرخ عروسی بر تن عروس ,آرایش صورت بخصوص کشیدن کاجل Kajal یا سرمه بر چشم های او  و پوشاندن  طلا وجواهرات بر عروس ,گذاردن خال سرخ بر وسط پیشانی عروس(بیندی Bindi  ),نقاشی با حنا بر دست و پاهای عروس و آراستن موهای عروس با گل های طبیعی خوشبو که به آن گجرا Gajra   می گویند ,  می باشد که لازم به توضیح است که تمامی این لوازم  را خانواده عروس برای او تهیه کرده است , کلا این مراسم به شانزده بخش تقسیم شده و از مهمترین بخش های یک ازدواج هندو می باشد.(سولا =شانزده ,سینگار =آرایش و پیرایش)

8-مرحله بارات Baraat  در این مرحله داماد در حالی که سوار بر اسب شده و در جلوی او یک پسر بچه گذارده شده  به همراه خانواده  و اقوامش  با موسیقی و شادی به خانه عروس وارد شده تا پس از مراسم عقد او را به خانه داماد ببرند,در گذشته عروس را در پالکی یا تخت روان می گذاشتند و در حالی که چهار نفر این تخت را حمل می کردند عروس به خانه شوهر می رفت ولی اکنون ماشین جای آن را گرفته است.

9-مرحله کنیا دان Kanya daan  یا زمانی که پدر عروس دست دختر خویش را در دست داماد می گذارد و سرپرستی اورا به شوهرش می سپارد و در واقع این اولین تماس جسمی عروس و داماد است .

10-مرحله پنیگرانا Panigrahana  یا زمانی که داماد دست عروس را برای اولین بار  در برابر آتش مقدس می گیرد ,بدین معنی که ما از این پس یکی هستیم و حلقه گل یا جی مالا Jai Mala  را بر گردن یکدیگر می اندازند ,سپس شوهر گردن بند ازدواج یا منگل سوترا Mangalasutra را بر گردن عروس بسته و پودر سرخ یا سیندورSindoor  را بر فرق سر عروس گذاشته و عروس تا آخر عمر نباید این گردن بند و این پودر سرخ را از خود دور کند زیرا  هر دوی این ها علامت ازدواج بوده و مقدس شمرده می شوند سپس پاندیت به زبان سانسکریت خطبه عقد را جاری ساخته و عروس و داماد برنج و روغن در آتش می ریزند تا برکت خانه آنان پس از ازدواج زیاد شود.

11-مرحله سپتا پدی Saptapadi  در این مرحله عروس و داماد هفت مرتبه دور آتش مقدس می چرخند و قسم یاد می کنند که همواره با یکدیگر زندگی کنند و هر گز از هم جدا نشوند در این رسم داماد باید جلو و عروس پشت سراو سه دور بر دور آتش و سپس عروس جلو داماد پشت سر او سه دور دیگر بر دور آتش بچرخند و در دور آخر یعنی دور هفتم عروس و داماد باید با هم بر دور آتش چرخیده و بنشینند ,پس از پایان این مرحله آنان زن و شوهر یا جفت که به زبان سانسکریت به آن آردانگانی Ardhangani  اعلام می شوند,و در واقع آتش یک گواه و شاهد مقدس برای هر ازدواجی می باشد.

12- مرحله بعدی که به نام گیرا پروسا Girhapervesa  معروف است ,  نخست عروس و داماد با دعای خیر بزرگان فامیل داماد  متبرک شده و سپس مادر شوهر با گذاردن خال سرخ بر وسط پیشانی هردوی آنها  و گرداندن آتش مقدس بر دور سر ایشان  ورود ایشان را در خانه جدید پاگشایی می کند ,   زمانی که عروس پای خویش را به خانه شوهر می گذارد باید پای خود را در آبی سرخ رنگ فرو کرده و سپس وارد خانه شود و سپس پیش پای راست او ظرفی از شکر و برنج گذارده تا با پای خود آنها را واژگون کرده و در حقیقت نعمت و برکت به خانه  شوهرش بیاورد سپس زنان اقوام شوهر او را به اطاق حجله برده و روی او را با ساری پوشانده و پس از ورود داماد به اتاق عروس باید به شوهر خویش تعظیم و سجده کرده و لیوانی از شیر به او هدیه دهد ,لازم به ذکر است که در شبه قاره هند اتاق  حجله و تخت عروسی را با گل های خوشبو و کاغذهای پر زرق و برق  تزیین می کنند.در این مرحله به عروس گری یاست Grihastha یا مالک خانه یا خانه دار  اطلاق می شود.

وضعیت زنان پس از  ازدواج  در هند:

 

نوع دیگری از ازدواج در هند رایج است به نام پونار ویوا Punar Vivah  که ازدواج مجدد زن پس از طلاق  یا مرگ همسر می باشد ,البته لازم به ذکر است که بر طبق دین هندو زن فقط می تواند یک بار در طول زندگی خود ازدواج کند و اگر همسر او فوت کند او را زنده با  جسد شوهرش در آتش می سوزانند تا رستگار شود و در دنیای دیگر نیز در خدمت شوهر باشد,به این رسم کهن ساتی Sati  گفته می شود که به معنای زن پرهیزگار و همراه همیشگی می باشد ,حال اگر خانواده شوهر به او اجازه دادند که زنده بماند باید تا آخر عمر سر خود را از ته بتراشد,همیشه یک ساری سفید به تن کند,حق شرکت در جشن های مذهبی ,عروسی ها ,نامزدی ها دیگر جشن ها را ندارد,او هم چنین حق پوشیدن زینت آلات و جواهرات و آرایش را ندارد.باید روی زمین بخوابد ,حق پوشیدن کفش یا دمپایی ندارد,به او غذایی در حد زنده بودن میدهند ,حق خوردن شیرینی ها ,چای ,شکر و خوراک های خوشمزه را ندارد,زیرا این زن بدون شوهر نجس , بد شگون و بدیمن شمرده شده مردان حق صحبت و نگاه کردن به او را ندارند زیرا او موجودی شیطانی و بد قدم محسوب میشود.بیشتر خانواده های هندو در گذشته این زنان بیوه را از خانه بیرون می کردند و یا آنان را در معابدی خاص برای خدمت در معبد و یا به فاحشه خانه ها برای  فاحشگی می فروختند,زیرا این زنان پس از مرگ شوهر جایگاه اجتماعی خویش را از دست می دادند و دیگران حق تعرض و دست درازی به ایشان را داشتند,هم چنین لازم به ذکر است که زنان در دین هندو جایگاهی پست تر از مردان دارند و عبادات و نذورات آنان بدون وجود شوهر مورد قبول خدایان قرار نمی گیرد.زنان در دین هندو دارای شعور و درک کافی برای آموختن علوم دینی و فلسفه نیستند پس باید همواره بیسواد باقی بمانند و تنها کار آنها خدمت به شوهر تا دم مرگ و آوردن فرزندان پسر فراوان است ,هم چنین شوهر خدای زن بر روی زمین محسوب شده و زن باید او را مانند خدا بپرستند و دستورات او را  بی چون چرا اجرا کند.زن وظیفه دارد تا خوراک شوهر را همواره آماده کرده و پیش از شوهر غذا نخورد که گناهی بزرگ محسوب میشود,خوردن پس مانده خوراک شوهر ثوابی بی حد دارد.او باید همواره برای راحتی و آسایش شوهر بکوشد و حتی در این راه از جان و مال  خویش نیز بگذرد. زن حق ترک خانه شوهر به هیچ بهانه ای را ندارد حتی اگر شوهر  بدترین انسان روی زمین باشد .دستورات شوهر در حکم دستورات خدا می باشد و تعظیم و تکریم شوهر در حد تعظیم و تکریم خداوند است,بی اعتنایی به شوهر و عدم اجرای دستورات او گناهی بس عظیم محسوب شده که همین در این دنیا و هم در آن دنیا مجازاتی بزرگ را در پی دارد,چون زنان در دین هندو کم عقل و نادان به حساب می آیند وظیفه شوهر است که همسر خویش را در زندگی راهنمایی و هدایت کرده او را پیش و پس از مرگ  بشدت کنترل نماید.بهترین زن زنی است که پیش از شوهر بمیرد و بدترین زن زنی است که پس از مرگ شوهر زنده باشد ,پس بر زن واجب است که با  جسد شوهر خود زنده در آتش سوزانده شود تا در آن دنیا رستگار شده و خدایان او را مورد رحمت و برکت خویش قرار دهند به این رسم ساتی Satthi  گفته می شود که در زبان سانسکریت به معنی همراه و همدم همیشگی و یا زن نجیب و پرهیزگار می باشد.لازم به ذکر است که ادیانی چون بودا,جین و سیک در شبه قاره هند به مخالفت با این رسم ظالمانه  برخاسته و برای زنان پس از مرگ شوهر حق زندگی و ازدواج مجدد قایل شدند,هم چنین این ادیان زنان را مانند مردان دارای عقل و شعور کافی تصور کرده وآنان را دارای روحی والا می دانند که  قادر به  رسیدن به کمالات معنوی و الهی می باشند.رسم ساتی را  برای نخستین بار و به شکل رسمی  پادشاهان سلسله گورکانیان هند متوقف کردند و پس از آن حکومت های کوچک استعماری مانند پرتغال در گوا  ,فرانسه  در منطقه پوندیچری و جنوب هند و هلند  در ناحیه چین شورا  یعنی مناطق تحت سلطه خود آن را غیر قانونی اعلام کردند  و در نهایت  حکومت انگلیس آن را  در کل شبه قاره هند بصورت رسمی و بر طبق قانون تصویب شده حکومتی قدغن کرد.

رسم دیگری که به شکلی به ساتی شباهت دارد جوهر Jauhar یا خودسوزی چندین بیوه بصورت دسته جمعی در یک زمان و یک مکان مشخص است,بدین صورت که آتش بسیار بزرگی برپا کرده و همگی بیوه ها با همدیگر خود را بخاطر شوهر خویش در آتش پرتاپ می کنند.این رسم فقط در ایالات راجستان و مادیاپرادش در قرون 14 و 15 میلادی یعنی زمانی که مهاجمان ترک,ایرانی,مغول و افغان به هند حمله کرده بودند و شوهران بسیاری در این جنگ ها به شکل دسته جمعی کشته می شدند,در این زمان جامعه  مذهبی هندو تصمیم گرفت برای اینکه از اسارت و یا تجاوز به این زنان جلوگیری کند بهتر است آنان به شکل گروهی خود را در آتش بیفکنند تا عفت و پاکدامنی آنان پس از مرگ شوهر حفظ شود.

ازدواج در هندوستان کنونی:

 اکنون نزدیک به 45 درصد دختران هندی پیش از سن 18 و 63 درصد آنان بین سنین 18 تا 20 ازدواج می کنند.لازم به ذکر است که سن ازدواج بر طبق قانون هند 18 سال اعلام شده است.بیشتر دختران هندی ساکن در روستاها به علت ازدواج های زودرس از تحصیل باز می مانند و حدود 55 درصد آنها پیش از 18 سالگی حداقل دو فرزند دارند.

ازدواج بین کاست ها و طبقات اجتماعی مختلف در هند از نظر قانون کاملا مجاز ولی از نظر فرهنگ سنتی هند نوعی بی احترامی و قانون شکنی محسوب شده که اشخاصی که از این قانون سرپیچی کنند در آن باید مجازات شوند,بسیاری از زوج هایی که ازدواج های عشقی یا Love Marriage ))خارج از کاست انجام می دهند کشته , به منزل پدری خود برگردانده,  از ارث محروم شده و کلا از طرف خانواده کاملا طرد میشوند,در کشور هند سیستم ازدواج های ترتیب داده شده از طرف خانواده ها  یا (Arrange Marriage )هنوز بسیار رایج بوده و تنها 2 درصد از کلیه ازدواج ها ,ازدواج های عشقی  و یا برپایه رضایت طرفین می باشد.بسیاری از ازدواج ها در هند ازدواج های اجباری یا (Force Marriage ) می باشد که با مخالفت کامل پسر یا دختر همراه است ,ولی چون در شبه قاره هند تصمیم گیرنده اصلی برای امر ازدواج و هم چنین کنترل کننده و برنامه ریز مسایل مالی خانواده ها هستند ,معمولا جوانان نمی توانند  از در مخالفت با ایشان برآیند,نکته مهم دیگر در مساله ازدواج در هند ازدواج درون گروهی یا ازدواج با هم کاست (طبقه اجتماعی)می باشد که یکی از بحث برانگیز ترین مسایل خاص این کشور پهناور می باشد ,با وجود تمام مخالفت ها که از طرف دولت ,پارلمان و روشنفکران هند همواره ابراز میشود ,این سیستم باستانی هم چنان به قوت خود باقی است و به کار خویش ادامه می دهد,لازم به ذکر است که ازدواج بر پایه کاست یا طبقه اجتماعی  در قوانین هندوستان کاملا غیر انسانی و ظالمانه تعریف شده و از این رو بر طبق قوانین مدنی و حقوقی این کشور هر کسی می تواند آزادانه به شخص دیگری از طبقه یا مذهب دیگر ازدواج کند ,در واقع در سال 1950 میلادی قانون کاست سیستم  که مردم را به شکلی ناعادلانه تقسیم می کرد کاملا و بطور یک جانبه لغو و جای آن را به قانونی که  انسان ها  را در برابر قانون و جامعه یکسان می دانست , داد.

منابع:

1-Modern Hinduism /Ferdinanado Sardella/Oxford University Press 2013

The Roots Of Hinduism /Asko Parpola /Oxford University Press 2-

2015

3-The Sacred Marriage Of Hindu Goddess /William .P.Harman /Motial Banasidoss Publication 1992

4-From the margins of hindu marriage /Lindsey Harlan  and Pual .B.Courtright /Oxford University Perss 1995

 

 

 

 

 

 

راه و روش سفر در هند

 هند کشوری بزرگ ,زیبا,شلوغ و با تنوع فرهنگی و اجتماعی بسیار زیاد است  که تقریبا با هیچ کجای دنیا قابل مقایسه نیست ,این کشور پهناور که حدود یک میلیارد و 200 میلیون نفر جمعیت دارد در جای جای خود مذاهب ,نژادها و اقوام مختلف را در خود به خوبی گنجانیده است ,سفر در این کشور بی همتا در واقع  شامل شرایط خاص و وضعیتی کاملا ویژه می باشد  اگر قصد سفر به هند را دارید ,باید مسایل بهداشتی ,مالی ,امنیتی و فرهنگی را بشدت رعایت کرده تا دچار دردسر نشده و سفر خوش و عالی داشته باشید زیرا هندی ها بشدت مردمی سنتی و مذهبی هستند و بی اعتنایی به آداب و روسم  و سنن ایشان می تواند موجب مشکلاتی برای کسانی که قصد دیدار هند را دارند بشود .

  • مسایل بهداشتی :

یکی از مهمترین و بحث برانگیز ترین مسایل در هند مسایل بهداشتی است پیش از سفر حتما باید واکسن های خود بویژه هپاتیت و کزاز را بزنید ,در نظر داشته باشید هند یکی از آلوده ترین کشورهای دنیاست که مردم آن به هیچ وجه آشنایی چندانی با مسایل بهداشتی نداشته و به آن بی توجه هستند  ,برای آشامیدن فقط از آب معدنی یا Mineral Water  و برای خوردن فقط رستوران های مطمین  و برای خوابیدن هتل های تمیز را انتخاب کنید ,خوردن خوراک های خیابانی یا Street Food  خود  خطر بزرگی به حساب می آید  زیرا ,بیشتر خوراک های خیابانی کثیف بوده و در ظرف های آلوده و درست شسته نشده , روغن های چند بار استفاده شده و هم چنین مواد غدایی نه چندان مرغوب تهیه می شود  هم چنین دست های کسانی که به شما خوراک را می دهند یا می پزند آلوده است ,نکته دیگر این که در هند بیشتر رستوران های کوچک و کنار خیابانی ظرف ها,لیوان ها و فنجان ها را در ظرفی ریخته و همه را با هم با آب یا فقط با اسکاچ می شویند بدون مایع ظرف شویی ,مردان هندی در کنار هر گوشه و کنار ادرار کرده و بوی ادرار در همه جا اغلب به مشام می رسد ,ریختن آشغال در خیابان امری کاملا عادی است وتف کردن عادی تر ,هند ی ها نوعی بنگ را می جوند و بعد اضافه آن را تف می کنند که به رنگ کاملا قرمز می باشد و شما می توانید همه جا این رنگ قرمز را به خوبی ببینید پس بهتر است اصلا از این کار تعجب نکنید,نکته دیگر این که از خوردن آب میوه تازه,سالاد و آب شیر بشدت خوداری کنید زیرا معمولا در هند هیچ چیزی را تمیز شسته نشده و آب شیر نیز تصفیه نشده است .

2-مسایل امنیتی :

هند یکی از ناامن ترین کشورهای دنیا  بخصوص برای زنان است ,اذیت و آزار جنسی و جسمی در خیابان ها ,اتوبوس ها ,مترو و حتی در مکان های عمومی دیده می شود ,زنان هندی آرایش نمی کنند و زنی که  آرایش کرده در حکم روسپی یا کسی که به دنبال مردان است تلقی شده ,اگر  تنها  به هند سفر می کنید از آرایش ,لاک و عطر بشدت خوداری کنید ,هم چنین با مردان هندی به هیچ وجه گرم نگیرید زیرا آن ها شما را یک خارجی تصور کرده که به راحتی قابل دسترسی می باشید,از پوشیدن لباس های باز و کوتاه بشدت خوداری کنید ,شب ها هر گز به تنهایی بیرون نروید حتما یک همراه مرد و یا چند خانم با هم باشید,از رفتن به کوچه پس کوچه های خلوت یا مکان هایی که اصلا نمی دانید کجاست خوداری کنید,پول ,پاسپورت,موبایل و تبلت خود را حتما در جای امنی بگذارید قطارها و اتوبوس های هند به هیچ وجه امن نیست پس مراقب کیف و وسایل شخصی خویش باشید  ,نکته دیگر این که کوپه ای برای خانم ها در قطار های هند به نام Ladies Compartment وجود دارد حتما در موقع خرید بلیط به آژانس بگویید که آن جا را می خواهید ,اما اگر این محل در دسترس نبود حتما بالاترین طبقه از قطار را بخواهید که به هیچ وجه شما در دسترس نباشید یعنی کسی نتواند به شما دست بزند ,در قطارهای هند اذیت و آزار جنسی و جسمی بسیار دیده می شود حتی برخی اوقات تجاوز نیز در آن ها صورت می گیرد  .نکته مهم این که وسایل خود را چمدان,ساک و لوکه پشتی خود را با زنجیر و قفلی به زیر صندلی پایین تخت کوپه قفل کنید تا زمانی که خواب هستید کسی نتواند آن را با خود ببرد .هرگز در قطارهای هند از کسانی که نمی شناسید خوراکی یا آشامیدنی نگیرید ,زیرا مافیای بزرگ اعضای بدن انسان در هند وجود دارد ,زمانی که با خوردن یا آشامیدن بیهوش شدید شما را به مکان دیگری حمل کرده و اعضای بدن شما را خارج می کنند.نقشه کامل شهر , مکان های دیدنی ,هتل ها,رستوران و مراکز پلیس را به همراه داشته باشید. هر گز در باره پول و دیگر وسایل قیمتی خود با دیگران صحبت نکنید ,هندی ها عادت به پرسیدن سوالات بسیار دارند زیاد به آن ها توجه نکنید ,اگر زنان قصد دارند که از جشنواره های هندی لذت ببرند باید در مکان و محل امنی برای دیدن این مراسم باشند و گرنه  مردان هندی از دست زدن به ایشان به هیچ وجه ابایی ندارند زیرا معمولا جشنواره های هندی بسیار شلوغ و پر ازدحام بوده و در این گونه مکان ها بیم هر اتفاقی هست  ,بهترین راه سفر در هند قطار است که دارای سه نوع طبقه بندی می باشد 1-  نوع واگن تخت دار یا Sleeper Class  که ارزانترین نوع محسوب می شود و فقط دارای پنکه است   2- طبقه سه تختخوابی یا Third  Ac که در آن کولرهای گازی وجود دارد 3-طبقه دو تختخوابی یا Second AC  که بهترین می باشد و فقط چهار تختخواب در آن قرار دارد البته در دو طبقه آخری که ذکر شد Ac  وجود دارد که در هواب بشدت گرم هند نعمتی محسوب می شود هم چنین ,در دو طبقه آخری به شما ملافه ,رو بالشی ,پتو و سه وعده غذای کامل گوشتی یا کاملا گیاهی بنا بر خواست شما داده می شود البته لازم به ذکر است که قیمت این ها کمی گرانتر است ولی بستگی به بودجه شما برای سفر و راه و روش شما در سفر نیز بستگی دارد.

3- مسایل مالی :

حتما دلار ,یورو یا پوند به مقدار کافی به همراه داشته باشید ,ضمنا روپیه را نیز فراموش نکنید چند صد روپیه ای در جیب خود داشته باشید .در موقع عوض کردن پول در هند به دقت به مسایل تقلبی بودن پول ها دقت کنید بهتر است پول خود را در بانک های معتبر عوض کنید ,البته گاهی آن ها قیمت پایین تر از نرخ روز را به شما می دهند.دزدان و گدایان بسیاری در هند وجود دارند از آن ها بشدت اجتناب کنید کلا در هند نباید نشان دهید که گردشگر هستید رفتاری کاملا عادی داشته باشید و پول و پاسپورت خود را هم در کیف خود قراردهید نه در کیف کمری خود در جلوی شلوار یا بدن که بسیار جلب توجه می کند و شما را به عنوان یک گردشگر خارجی  که پول بسیار به همراه دارد معرفی می کند . در هند چانه زدن بر سر هر چیز از قیمت تاکسی گرفته تا پوشاک و اتاق بسیار رایج است پس هرگز به قیمتی که اولین بار به شما پیشنهاد می شود توجه نکنید زیرا معمولا چندین برابر قیمت اصلی است . 

4- مسایل فرهنگی :

هندی ها به زنان و دختران خود بشدت حساس هستند,با زنانی که با شوهر خود سفر می کنند زیاد صحبت نکنید و لبخند نزنید و هم چنین سعی نکنید با آن ها دست بدهید  ,برای ورود به معابد حتما قوانین ایشان را رعایت کنید ,کفش ها  و جوراب ها را در آورید , لباسی پوشیده بر تن کنید و هم چنین به کاهنان معابد احترام بگذارید,اگر خانم هستید و تنها سفر می کنید زیاد به مردان خیره نشوید و به آنان لبخند نزنید اگر خواستند با شما صحبت کنند از آن ها دور شده و روی خود را برگردانید زیرا این عمل در واقع نوعی دعوت محسوب می شود هم چنین اگر کسی خواست شما را به چای یا  خوردن چیز دعوت کند آن را رد کنید چرا که شما نمی دانید او کیست و قصدش از این کار چه می باشد,لازم به ذکر است به اشخاصی که نمی شناسید به هیچ کجا نروید زیرا دزدان و متجاوزان اول می خواهند منطقه ای یا جایی را به شما نشان دهند که البته این یک دام است .هر گز سعی در لمس خدایان هندی ها نکنید و به آداب و رسوم ایشان احترام بگذارید شما آن جا مهمان هستید  ,در هند مردم عاشق عکس گرفتن با خارجی ها هستند اگر دوست دارید که بسیار عالی ولی اگر چندان به این کار رغبت ندارید به راه خود ادامه دهید و توجهی به در خواست های ایشان نکنید .

این یادداشت از نویسنده، دوشنبه 27 شهریور 1396 در سایت ذیل منتشر شده است.

http://anthropologyandculture.com-

منابع:

1-India Travel Survival Guide For Woman /Shalu Sharma /Creatspace Independent Publishing Platform 2013

 

2-Essential India Travel Guide :Travel Tips And Practical Information /Shalu Sharma /Creatspace Independent Pub 2014

جشنواره ها در هند

هند کشور تنوع و گونا گو نی های فرهنگی ,طبیعی,اقتصادی و مذهبی می باشد ,این کشور پهناور و زیبا هر ساله حدود 80 میلیون گردشگر را پذیرا می باشد که بیشتر آنان را گردشگران فرهنگی تشکیل می دهند ,فرهنگ پربار و غنی  چندین هزار ساله هند باعث رشد سریع گردشگری شده است ,بیشتر گردشگران نه تنها برای بازدید از مکانهای تاریخی و طبیعی بلکه برای  شرکت در برخی  رویداد های فرهنگی مانند جشنواره های ملی و مذهبی,  شنیدن زنده موسیقی کلاسیک  ,نمایشگاه های هنری , تاترها و رقص های  سنتی و کلاسیک نیز راهی این کشور زیبا می شوند. جشنواره ها در واقع جز جدایی ناپذیر فرهنگ و سنت کهن هند است و مردم هند جدا ازهر  دین و نژاد این مراسم را با شکوه خاصی همواره برگزار کرده و می کنند .لازم به ذکر است ماه های هندی قمری بوده و بنابراین تقریبا روز برگزاری هر جشنواره قابل تغییر می باشد .

تقسیم بندی جشنواره ها در هند:

1-جشنواره های ملی : که شامل روز استقلال هند که هر ساله در روز 15 اگوست,روز جمهوری  که هر ساله در روز 26 ژانویه و زاد روز ماهاتما گاندی  رهبر استقلال  هند که هر ساله در  روز 2 اکتبر برگزار  می شود,می باشد .

2-جشنواره های مذهبی  :که دارای تنوع و گوناگونی بسیار زیادی در هند می باشد زیرا هر دین,مذهب  , منطقه  و قوم  دارای جشنواره های خاص خود می باشند مثلا جشنواره زاد روز بودا  یا  بودا پور نیما Buddha Purnima  رهبر و پیشوای دین بودا که در روز 4 ماه می  است  , جشنواره زادروز ماهاویراMahavira رهبر مذهبی جین Jain  که هر ساله در روز 2 آوریل , محرم مسلمانان و زاد روز گورو نانکGuru Nanak  رهبر مذهبی سیک ها  که در روز 25 ماه نوامبر آن را برگزار می کنند ,می باشد .

جشنواره های مذهبی :

چندین جشنواره در هند وجود دارد که اگرچه متعلق به دین هندو می باشد ولی تمامی مردم  هند  در آن شرکت کرده و آن را جشن می گیرند , برخی از آنان نیز در تقویم کشور هند تعطیل رسمی می باشند ,از جمله مهمترین  این  جشنواره  ها عبارتند از :

  • جشنواره هولی Holi:جشنواره رنگ و شادی که در بهار یعنی در ماه مارچ یا اسفند برگزار می شود و مردم با پاشیدن رنگ های گیاهی و آب به یکدیگر,خوردن شیرینی و رقص و آواز  این جشن را در تمامی روز و شب گرامی می دارند ,این جشنواره در پاکستان ,نپال و کشور فیجی نیز برگزار می شود

 

  • جشنواره دیوالی Diwali :یا جشن سال نو که جشن نور نیز نامیده می شود,این جشنواره در واقع پیروزی روشنایی بر تاریکی می باشد که در ماه اکتبر یا مهر ماه هر سال برگزار می شود,در این روز و شب مردم به چراغانی کردن تمامی خانه ها,مغازه ها,معابد و خیابان ها, خرید و پوشیدن لباس های نو ,پختن شیرینی های خوشمزه , نواختن موسیقی  , تمیز کردن خانه ها , آراستن آستانه ورودی خانه ها با رنگ های پودری زیبا که به آن Ranguli  گفته می شود و در نهایت آتش بازی در آسمان می پردازند,معنی این جشن از دو کلمه دیپ Dipa که در زبان سانسکریت به معنی چراغ روغنی و کلمه والیAvali که به معنی صف یا ردیف می باشد آمده است و در کل به معنی ردیف چراغ های روغنی است که تمامی شهر و خانه ها را نورانی و تزیین می کند, می باشد .

 

  • کریشنا جنم شتمی Krishna Janamashtami :زاد روز کریشنا یکی از خدایان دین هندو که درماه سپتامبر یا شهریور برگزار می شود,در این جشنواره مردان با ساختن هرمی انسانی با بدست آوردن کوزه ای گلی که پر از ماست است و در بالای ساختمانی آویزان شده این جشن را با موسیقی و پاشیدن آب به یکدیگر برگزار می کنند,ماست نشانه پاکی بوده و همینطور نشانه خوراک مورد علاقه کریشنا می باشد که در کودکی آن را بسیار می خورد,در واقع خود این خدا گاوبان بود و به او گوویندا Govinda یا گاو چران نیز می گفتند  زیرا او  از گله های گاو نگهداری می کرد و همیشه می توانست به شیر و فراوردهای آن دسترسی داشته باشد.

 

  • جشنواره اونمOnam :جشن درو برای کشاورزان در جنوب هند بخصوص ایالت کرلا Kerala که در ماه آگوست یا خرداد  که به مدت ده روز برگزار می شود,در این جشنواره تمامی معابد را با چراغ تزیین کرده و مردم با موسیقی شاد که به همراه طبل ها و نی ها ی سنتی هندی است به رقص و پایکوبی مشغول می شوند, از دیگر مراسم این جشنواره مسابقات سنتی قایق رانی است که با قا یق های ماری شکل دراز صورت می گیرد ,مهمترین بخش این جشن رقص ببرها می باشد مردان جوان در قالب لباس هایی به شکل ببر است خود را آراسته و با اجرای حرکاتی مانند ببر به رقص می پردازند  تا این حیوان قدرتمند جنگل را تقدیس کنند.

 

  • جشنواره رام لی لاRamlila :جشن پیروزی رامRama یکی از خدایان و قهرمانان دین هندو بر دیو و پادشاه جزیره سری لانکا یعنی راونRavan  که در ماه  اکتبر یا مهر برگزار می شود,در واقع این جشنواره جشن پیروزی خوبی بر بدی است و جشنواره ای ده روزه محسوب می شود.

 

  • جشنواره شتر در شهر پوشکر ایالت راجستانPushkar Camal Fair یا جشنواره صحرا Desert Festival : این جشنواره در اصل برای فروش شترها در گذشته برگزار می شده  ولی اکنون به مراسمی برای معرفی فرهنگ راجستانی برای گردشگران تبدیل شده است ,  جشنواره ای پنج روزه می باشد  که در این  جشنواره شتر به همراه موسیقی محلی ,خوراک های  لذیذ راجستانی  و مراسم شاد دیگری چون نمایش لباس های رنگارنگ  سنتی مردم  راجستان و شتر سواری در صحرا یکی از پرطرفدارترین جشنواره ها در هند  می باشد ,این جشنواره در  ماه نوامبر یا آبان برگزار هر سال می شود. 

 

  • جشنواره معابد یا جشنواره تیری شور پورامThirssur Pooram   :این جشنواره در شهرهای تیری شورThirssur  و پورا مالالام در ایالت کرلاKerala   با آراستن فیل ها , موسیقی محلی , رقص ببرها و دیگر مراسم شاد همراه می باشد و از فوریه تا آوریل یعنی از بهمن تا اردیبهشت طول می کشد,زیرا هر معبد مهم در این ایالت مراسم خاص خود را  اجرا می کند ولی مراسم اصلی در آوریل  -می  یعنی اردیبهشت –خرداد اجرا می شود

 

  • جشنواره گانش چتورتیGanesh Chaturthi :زادروز یکی از خدایان دین هندو به نام گانشGanesh که سر فیل و بدن انسانی دارد که در ماه سپتامبر یا شهریور برگزار می شود,این جشنواره همراه آتش روشن کردن,موسیقی و رقص,پاشیدن رنگ به یکدیگر ,تقدیم گل های تازه و زیبا به او و در نهایت انداختن مجسمه این خدا در رودخانه می باشد

 

  • جشنواره دوسرا Dussehra :جشن پیروزی رام Rama یکی از خدایان دین هندو بر دیو و پادشاه جزیره سری لانکا راونRavan  ,البته لازم به ذکر است که این جشنواره ده روز طول می کشد که نه روز اول آن به نام نو راتری  Navratri   یا نه شب معروف است که در ماه اکتبر یا مهر ماه برگزار می شود نو به معنی نه و راتری نیز به معنی شب ها می باشد ,این جشنواره با برگزاری تاتر ها ی خیابانی در باره این واقعه در سرتاسر شهر  همراه  است.

 

  • جشنواره دورگا پوجاDurga Puja:جشن پیروزی یکی از الهه های دین هندو به نام دورگا Durga بر دیوی به نام مهیش سوراMahishsura که در ماه سپتامبر یا شهریور ,این جشن بخصوص در ایالت بنگال غربی و در شهر کلکته در  ماه اکتبر یا مهر ماه با شکوه هر چه تمام تر برگزار شده و درپایان این جشنواره مجسمه این الهه در رودخانه انداخته می شود که نمادی از رفتن از این جهان  فانی به عالم بالا و باقی  است,در واقع جشنواره ای زنانه است و در تقدیس شکتی Shakti  یا نیروی قوی زنانه می باشد ,زنان ساری های سرخ بر تن کرده و بر یکدیگر رنگ قرمز می پاشند که نماد سرزندگی و پایداری می باشد.

 

  • جشنواره پونگال Pongal :این جشنواره که از روز 12 تا 15 ژانویه هر ساله در جنوب هند بخصوص ایالت تامیل نادو برگزار می شود , در واقع یک جشنواره کشاورزی (درو)چهار روزه می باشد که در تقدیس و ستایش خدای خورشید یعنی سوریا Surya  است ,در این جشنواره زنان تمامی در و دیوارها را رنگ آمیزی و نقاشی کرده سپس بیرون منازل و آستانه ورودی خانه را با گل و رنگ به طرز زیبایی تزیین و آرایش می کنند,زنان و دختران جوان از صبح زود به پختن خوراکی مخصوص که از شیر,برنج,هل,بادام زمینی ,نوعی باقلای هندی و شکر تشکیل شده مشغول می شوند و پس از پخت آن را بر روی برگ بزرگ درخت موز برای خانواده و مهمانان سرو می کنند ,این خوراک سنتی حتما باید در دیگ گلی پخته شود

 

  • جشنواره بسنت پنجمی یا وسنت پنچمی (Vasant Panchami)Basant Panchami :این جشنواره در ماه ژانویه یا دی برگزار و جشنواره ای  بهاری است زیرا کلمه بسنت در زبان سانسکریت به معنای بهار و پنجمی به معنای پنج می باشد این جشنواره در پنجمین روز از اولین ماه  در بهار برگزار می شود,این جشنواره که در تمامی ایالات شمالی هند بخصوص ایالت پنجاب با شکوه تمام  در تقدیس و بزرگداشت الهه(خدابانو)سرسوتی Saraswati که الهه موسیقی,دانش,زیبایی ,هنرهای نمایشی , ادبیات  و شعر می باشد برگزار می شود,این جشنواره هم چنین به جشنواره بادبادک ها نیز مشهور می باشد.

 این یادداشت از نویسنده در مرداد 1396در سایت زیر منتشر شده اشت.

http://anthropologyandculture.com

منابع :

 

1-Fairs And Festivals Of Indian Tribes /Dr.Rohin .D.Tribhuwan /Discovery Publishing House 2003

2-Festivals Of India /Komal Mehra /Learners Press Private Limited 2001

3-Religious Celebrations :An Encyclopedia Of Holidays , Festivals ,Solman ,Observances And Spiritual Commemorations /JGordon Melton Editor /ABC-CLIO-LLC 2011

معرفی کتاب نورپردازی میدان ها

در این نوشتار مروری اجمالی بر کتاب  پنجم  مجموعه «دانش زیباسازی شهری» باعنوان «نورپردازی میدان ها» خواهیم داشت. «نورپردازی میدان ها» عنوان کتابی است  که  گروه علمی متشکل از آرلن استپانیان، بهمن ادیب زاده، افشین کساییان، سید جواد موسوی و اعظم عابد ابیانه  با مشاوره شرکت «طراحان نور پردازان ایده» نوشته است  و  نشر هنر معماری قرن در سال 1392 آنرا در 62  صفحه به چاپ رسانده است. طرح جلد کتاب با فواد علیجانی است  و عکس روی جلد آن از رسول بهزاد پور با  نمایی از میدان «حسن آباد تهران» است  که  بخش کوچکی از میدان را در خلوت شبانه  با  نورپردازی نه چندان خاص نشان می دهد.

آرلن استپانیان کارشناس ارشد معماری است که در در دوره سوم کانون مهندسان معمار دانشگاه تهران سمت عضو اصلی و در دوره پنجم  به عنوان بازرس  و در دوره ششم سمت ریاست را  به ایشان تخصیص داده اند.

 بهمن ادیب زاده دکترای معماری و مدیر گروه معماری دانشگاه شهید‌ بهشتی است. وی دارای درجه کارشناسی ارشد معماری از «دانشگاه مینسوتا»، درجه کارشناسی مهندسی معماری و کارشناسی طراحی محیط از «دانشگاه کانزاس» می باشد. مقالات علمی از جمله «مهندسی اجتماعی- الگوی شمسه نوسازی» دانشگاه شهيد بهشتی, صفحات:155-168, 1390،  ح. عسگری , ب. اديب زاده،  «مرور برنامه مشاركت مردم در دفتر نوسازی محله نعمت آباد» , منظر, صفحات:68-73, 1390   و  «يك روز خوش در خانه باستانی» ب. اديب زاده, ف. عظيمی,دانشگاه شهيد بهشتی, نسخه 16, 1387   را چاپ شده در مجلات دارد. همچنین از جمله  پروژه های شهر سازی وی در قالب معماری می توان به ساماندهی رودخانه تجریش، بهسازی پیاده روی پل تجریش تا  میدان قدس  و بازسازی بافت فرسوده یافت آباد اشاره کرد. از کتابهای تالیفی و تصنیفی ادیب زاده  «الگوهايی براي نوسازی», سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران 1393,  «خانه در ايران <نوسنگی- ساسانی> به روايت گنجينه خاك», وزارت مسكن و شهرسازی, تهران, 1384 را  می توان  نام برد.

افشین کسائیان  کارشناس مهندسی برق قدرت و سید جواد موسوی  کارشناس  ارشد  طراحی صنعتی هستند که علاوه  بر کتاب «نورپردازی میدان ها» در کتابهای «نور پردازی بناهای ارزشمند»، «نور پردازی حاشیه ها و بزرگراه ها» و «مباني نور و روشنايي» و... از مجموعه «دانش زیباسازی شهری»  همکاری داشته اند  و اعظم عابد ابیانه کارشناس ارشد طراحی صنعتی نیز علاوه بر این کتاب، همکاری در کتب دیگر دانش زیباسازی شهری و همچنین «مطالعات طراحی وسایل بازی کودکان در فضای باز» را برای سازمان زیباسازی شهر تهران در کارنامه خود دارد.

 تیم نویسنده این اثر از حوزه های معماری، برق قدرت  و طراحی صنعتی است  که  بیشتر متمرکز بر حوزه «نورپردازی» با  دید «معمارانه» و «شهرسازی» است.

کتاب «نورپردازی میدان ها» شامل مقدمه و پنج بخش «انواع میدان»، «روشهای عملی نورپردازی»، «ضوابط عمومی و استانداردهای نورپردازی»، «تحلیل نمونه های نور پردازی میدان ها»  و «ارائه الگوی طرح اجرایی نورپردازی» می باشد.

در مقدمه این چنین آمده که  در قدیم به هر جای فراخ و بدون عمارت میدان گفته می شد  و میادین کاربری های متفاوتی داشتند، از محل فروش کالا تا میدان های حکومتی مثل «ارگ تهران» و «نقش جهان اصفهان» و میدان های نظامی مثل «توپخانه» و «مشق» تهران  و عنوان می شود  که کتاب برداشتی کوتاه از پروژه «مطالعات نورپردازی میدان ها» است که در سال 1389 توسط  سازمان زیباسازی شهر تهران تهیه شده است  و هدف از تدوین  اثر را موارد زیر عنوان می دارد:

«- یکپارچه سازی و ایجاد هویت در نورپردازی میدان ها

- طراحی فضاهای شهری در شب با استفاده از قابلیت نور و احیای زندگی شبانه

- معرفی روش های نور پردازی میدان ها در قالب الگوی نورپردازی

- اقتصادی بودن طرح و انطباق با روش های نوین

- استاندارد سازی با تدوین ضوابط  و دستورالعمل های نورپردازی میدان ها»(صفحه 11)    

بخش نخست کتاب «میدان» را محدوده ای ساکن، جمع پذیر، یکپارچه و دارای زندگی جمعی برای شهروندان معرفی می نماید و آنرا به انواع «میدان شهری»، «میدان محلی»، «میدان تشریفاتی» و «فلکه» تقسیم  نموده و یکایک آنها را مورد بررسی قرار می دهد. بدین ترتیب که  میدان ها  هر  کدام چه نوع کاربری  و  ویژگی فضایی دارند؟،  حداقل نور و روشنایی لازم  برای قسمتهای مختلف آن  چیست؟، ارتفاع چراغ  و ... چگونه باید باشد ؟  که همگی با تصاویر و ذکر نمونه همراه است.

بخش دوم اثر «روشهای عملی نورپردازی» را بر شمرده و به معرفی و شرح هر یک از آنها به لحاظ  نوع کاربرد، روش و میزان نور لازم مصرفی و... می پردازد و برای هر یک  تصویر و نمونه هایی می آورد. «روشهای عملی نورپردازی» به قرار زیر مشروح می گردد:

«نورپردازی از بالا»، «نورپردازی از پایین»، «تاکید بافت سطحی»، «پوشش دادن نور»، «نورپردازی عبوری»، «تشدید نور(تاکیدنور)»، «نورپردازی نور افکنی»، «وارونگی(انعکاس)»، «ضد نور(سایه ی متن)»، «جلوه های نوری»، «نورپردازی محوطه ای»، «سیل نور»، «انتشار نور»، «سایه سازی»، «نورپردازی مهتابی»

 بخش سوم  برای  نورپردازی  مطلوب میدان ها،  ضوابط عمومی، اختصاصی و طراحی استاندارد نورپردازی میدان ها  را در مواردی  بر شمرده  و شرح مختصری می دهد. مانند مراعات هنگام نصب چراغ و علائم راهنمایی به جهت نداشتن درخشندگی کور کننده، یا این مورد که  در فضاهای عمومی از چراغ های کامل با نصب افقی استفاده گردد و ...  سپس  موارد زیر را به همراه تصاویر مربوط  مطرح و توضیح می دهد:

- «ضوابط نورپردازی بدنه میدان ها» به  ذکر مطالب  و  شرح «موقعیت نصب منبع نوری» و «زوایای تابشی و تاثیر نمایشی آن» می رسد.   

- «نورپردازی محوطه ها(سطوح نرم) در میدان» که  شامل فضاهای متنوعی است  و  نورپردازی فضا های سبز و سطوح آب از آن جمله هستند  به موارد تخصصی آن اشاره می کند.

- «نورپردازی المان ها و مجسمه ها(سطوح سخت) در میدان» با نمایش های  معمارانه همخوانی  داشته و نورپردازی فواره ها و مجسمه ها بخشی از آن می باشد و در این زمینه نکاتی مورد ذکر قرار می گیرد.  

- «نورپردازی مسیرهای  پیاده رو میدان» هم  با  تمرکز بر روشنایی بر مبنای امنیت افراد پیاده رو در شناخت موانع و مسیرهای  پله ای  توصیه هایی را مطرح می کند.   

- «استانداردهای نورپردازی میدان ها» نیز با توجه به جنبه های ارگونومی، ایمنی، هنر و...  بیان می شود.

 در بخش چهارم برای رسیدن به نتایج بهتری از موضوع به تحلیل  نورپردازی میدان های تهران  و ذکر دو نمونه خارجی، میدان «اسپانیا» در شهر والادولید اسپانیا و  میدان «فستیوال» شهر اتاوا کانادا می پردازد. البته در مورد میادین تهران در یک پاراگراف کوتاه عنوان می شود  که بعد از بررسی های انجام شده در مجموع  کار خاصی برای نور پردازی صورت نگرفته است.

و اما بخش پنجم یا آخر اثر برای سه میدان «امام خمینی»، «فردوسی» و «میدان 53 نارمک» تهران  «الگوی طرح اجرایی نورپردازی» ارائه می شود که با جزئیات، نکات تخصصی و یک تصویر برای هر کدام همراه است.

کتاب «نورپردازی میدان ها» اثری کاربردی، تخصصی با  نکات  مفید  در مورد «میدان» و «نورپردازی» است. تحلیل نمونه های  داخلی و خارجی میادین و بررسی آنها در فهم  موضوع راهگشا بوده و می توان  اثر را  مکمل خوبی برای کتاب قبلی مجموعه «دانش زیباسازی شهری»، «مبانی نور و روشنایی» دانست چرا که  بسیاری از موارد فنی در این کتاب قابل لمس  برای  یک  فضای عمومی شهری  یعنی  «میدان» مطرح شده  و مطالب  صرفا  فنی، تخصصی  نیست. در مجموع این گفتار برای مدیران، دانش پژوهان و کارشناسان طراحی  شهری  در جهت زیباسازی شهر  مفید فایده است. 

این یادداشت از نویسنده  در سایت انسان شناسی و فرهنگ  منتشر شده شده است.

http://anthropology.ir/article/30908.html

منبع:

کتاب: نورپردازی میدان ها؛ نوشته: آرلن استپانیان، بهمن ادیب زاده، افشین کساییان، سید جواد موسوی و اعظم عابد ابیانه، نشر: هنر معماری قرن، تهران: 1392 

گذشته برشی از زندگی افرادی است کاملا عادی و آشنا ، گویی به تصادف  انتخاب شده اند .درهر جا می توان وارد یا خارج زندگی آنها شد مانند مسافران یک قطار که لختی در کنار هم همکلام شده و سپس هر یک به طرفی می روند. فیلم با دیدارماری واحمد شروع و با دیدارسلین و سمیر تمام می شود .تکه ای از زندگی چند روزه ماری و اطرافیانش یا همان انسانهای تنهای امروز با تمام مشکلات روزمره ، ابهام ،سرگشتگی و ناآرامی ذهنی ودر جستجوی خوشبختی در شهر مدرن سرمایه داری است . روایت فیلم روایتی طولانی نیست ، بلکه حوادث معمول روز و روزمرگی است ، چندان حقیقت ماجرا مهم نبوده ودرعوض چگونگی رفتارها و برخوردهای آدمها در روابط روزمره با یکدیگر و چرایی اهمیت دادن هر یک از افراد به ماجرا مهم است. این آدمها همگی  افرادعادی اما به نوعی قهرمانند چرا که هرکدام در گردابی از چراها و سر گشتگی تنهایی خود با مشکلات دست و پنجه نرم می کنند. یک نفر قهرمان نبوده و قهرمانی مختص فرد خاصی نیست  از احمد گرفته تا  لئا کوچک با  سکوت به جایش در تنشها و جنجالها قهرمانند. قهرمانان مدرن و زمینی ، دست یافتنی و آشنا نه آسمانی وخاص ،همانند قهرمانان اسطوره های باستانی که شخصیت ها ی خیر و شر داشته باشند . درعین حال که همه افراد درماجراها مقصرند بی تقصیرهم هستند در واقع شخصیت ها خاکستری هستند .

بدنمند بودن و لذت زیبایی شخصیتها ی  فیلم بدون هرزگی با بدنهای نرمال وجوان نشان داده شده و خبری از لباسهای  باز و رفتارهای نامتعارف نیست .بدن این قهرمانان یا شخصیت های فیلم  درفضای بارانی با خیس شدن موها ولباس مانند  سوار شدن  احمد و ماری درماشین در آغاز وخشک کردن موها ی ماری در ماشین وخانه، آمدن احمد به خانه در شبی که لوسی به خانه بر نگشته بود وحتی سلین ملبس با پارچه سفید  مورد توجهند . ویژگی فرا جنسی قهرمانان را نیز می توانیم در چهره ظریف احمد و سمیر ،عطوفت ،مهربانی ، پخت و پز و خوش و بش احمد سر میز شام  با کودکان ،شستن فواد توسط پدرش ودرمقابل آنها ماری با قد بلند وچهره ای نه چندان ظریف وخشن درنبرد با ناملایمات زندگی،کارورنگ کردن خانه و خشونتش دربرخوردش با فواد( زمانی که رنگها را روی زمین ریخته بود )یا لوسی( وقتی که متوجه شد ایمیل ها رابرای سلین فرستاده است ) و حتی  با جنینش با کوبیدن مشت به شکمش ببینیم.

 اگر چه فیلم در شهر پاریس اتفاق می افتد اما نشان و تصویری آشنا از این شهر نیست این بی مکانی شهر را اسطوره ای ساخته و حاکی از آن است که روایت فیلم در هر جا می تواند اتفاق بیفتد و برای همگان آشنا  باشد.  زندگی کردن به معنای واقعی با لذت از داشته های کوچک و خانواده با پیش رفتن داستان و حضورنمادهایی در فیلم عیان است. مانند تک درخت زیبا و بزرگ در حیاط خانه ماری که نشان طبیعت و حیات است جایی که کودکان گرد آن بازی می کنند و می چرخند ومی خندند . نمادی از زندگی یا همان درخت زندگی یا ستون کیهانی است که در اغلب اساطیر جهان آدمی در لابیرنت حلزونی آن سرگشته به دنبال نور از مراحل مختلف و ناآشنا می گذرد تابه عالم بالا برسد .درشروع فیلم شاهد نورکم ورنگها ی خاکستری هستیم  ورفته رفته نورورنگ ها خالصتر و درنمای آخر به اوج آن می رسد ودر طی ماجرا ها از فضاهای نا آرام،شلوغ ،محدود و مسایل مختلف در انتها  به وضوح برخی از مسایل وفضای آرام  و بی ذهنی  اتاق سلین می رسیم .

دوربین اغلب از خلال در و پنجره و گاه تلاقی اشیاء نظاره گر است که  به خوبی بدن هر روز ما را در شهر نشان می دهد. مانند فضای داخل ماشین با محدودیت وخطا در دید (اشیاء از آنچه که در آیینه دیده می شوند به شما نزدیکترهستند ) ،اتاق خوابهای کوچک ،تخت دو طبقه ، فضاهای دم دستی، انباری و آشپزخانه  ماری،فضاهای خفه و تاریک راهروها و پله ها ،ایستگاه زیرزمینی مترو ، خیابانهای محاط شده با ساختمانهای بلند، فضای محصور شیشه ای سالن فرودگاه و نهایت آنها ،لابیرنت تو در توی  خشکشویی با جامه های متعدد ملبس به نایلون ، یعنی همان بدن محدود آدمی در شهر مدرن را شاهدیم و حتی چرخیدن ناگهانی اتوبوس در پشت سر ماری وحضورساختمانها ،ماشینها وشلوغی فضاها با وسایل وابزارغلبه و حجم بزرگی از کالا،ماشین وسازه ها برآدمی را به رخ می کشد. فیلم بدون موسیقی است و تنها موسیقی ، صدای باران وریتم  برف پاک کن است . شما چیزهایی را می بینید و می شنوید که زاویه دوربین و فیلم آن هم بسیار محدود در اختیار شما می گذارد . ورود احمد به فرودگاه ، شیشه ی بین او و ماری ،نور کم، فضای مه آلود و بارانی با  نماهای نزدیک، سکوت وشنیدن صدای محیط شهری مانند بلند گوی فرودگاه ،همهمه مسافران ، ماشینها ،عبور مرتب قطارهمه چیزهایی که شنیده می شودآن چیزی است که سرمایه داران طالب آنند و به آن  تبلیغات رسانه ها و فروشگاهها یا موزیک یکنواخت موبایلها و سالنهای عمومی و .... را باید افزود .سلطه فضا برای شنونده و بیننده با تصاویر بسته وانتخابی محدود وخفه که همگی  تاکید  بر حضوربدن انسان در فضا های شهری مدرن است.  

در شهر مدرن حس بینایی با بمباران تصاویر و تبلیغات پر رنگ ولعاب  اما با عمق میدان کم به خاطرسازه های بزرگ تقسیم شده به فضاهای کوچک بیش از سایر حواس بدن  مورد تاکید است و حس شنوایی در طول زمان کم کم جای خود را به حس بینایی داده است آدمها دیگرسینه به سینه چیزی را برای هم نقل  نمی کنند و با افراد نزدیکشان صحبت نمی کنند و حاضر به شنیدن نیستند ترجیح می دهند متون را بخوانند و چت کنند تا زمانی رودرروی هم حرف بزنند .جایگزین آن فیلم ، کتاب و مطالب اینترنتی دیداری شده اند. افراد کمتر با یکدیگر حرف می زنند وزمانی برای هم صرف می کنند. وجود  دیوار شیشه ای در ابتدای فیلم موید عدم برقراری ارتباط است. ماری و اطرافیانش به دشواری با هم ارتباط  کلامی و نگاهی و لمسی دارند اگر چه حس  بینایی غالب است  اما کمتر ارتباط چشمی و عاطفی بر قرار می کنند  حس شنوایی تحت تسلط محیط شهری و روزمره است و حس لامسه که سبب  نزدیکی و  صمیمیت بین افراد است کم رنگ یا نادیده گرفته می شود .مانند عدم بوسیدن و درآغوش گرفتن کودکان در فیلم وحسهای  چشایی و بویایی یاد آورگرمی خانه و زندگی یعنی  پیچیدن بوی غذا است هم کمتر مورد توجه اند و تنها در صحنه درست کردن بلال وشام درفیلم دیده می شود.چهره آدمها حتی بچه ها اغلب مضطرب وغمگین است.درواقع انسان امروزباحفظ فاصله ازدیگری درلاک تنهایی خود به کاری مشغول و منزوی است .ملیت وهویت آدمها  نیزمهم نبوده و اینکه دراصل ماری و بقیه که هستند؟ از کجا آمدند ؟چه سطح سوادی دارند؟ مطرح نیست . احمد و شهریار ایرانی با همسران غیر ایرانی ،سمیر و کارگر همه از یک قوم و ملیت نبوده و با هم زندگی می کنند و داستان ، داستان مهاجرت یا همان ماجرای آشنای دنیای امروز است یعنی آدمهایی که گذشته خود را پشت سر می گذارند و به دنبال خوشبختی و آینده به جای دیگری مهاجرت می کنند . در واقع هویت جمعی آنان از بین رفته و به فردی تبدیل می شوند که باید با یک زندگی جمعی پیچیده اما مستقل و بی تعلق به سایرین با حفظ فاصله وارتباط  محدود و حساب شده در شهر های بزرگ زندگی کنند و دیگرخبری ازسنتها ورفتارهای قومی و مراسم دسته جمعی آنها نیست حس خوشبختی درونی و اعتماد به نفس در قوم ،محل و خانواده به بیرون منتقل می شود که آن هم با شلوغی وحفظ فاصله زندگی مدرن عملا وجود ندارد و انسان را دچار سر گشتگی می کند.احمد این پیچیدگی و برزخ را تاب نیاورده و به ایران باز گشته بود وحالا که بعد از چهار سال به فرانسه آمده  به قول شهریاردوستش باید تکلیفش را روشن کند. چرا که  در یک جایی این جوی گشاد شده و نمی تواند در هر دو لبه راه برود وبه ناچار باید سمتی را انتخاب  کند .نتیجه  این می شود که احمد اگر چه ایرانی است اما به اغلب مردان ایرانی شباهتی ندارد و بیشتر شبیه  انسان مدرن شهری است، آشپزی می کند وبچه ها را که از زندگی قبلی ماری اند پذیرفته وحتی حضور مرد دیگری را قبول می کند.هم اتاقی بودن اجباری اوبا فواد به ترفند ماری ،حضور مرد دیگری را غیر مستقیم به او می فهماند .اگر چه در ابتدا جا می خورد اما مانند مردان سنتی ایرانی رفتار نمی کند . فواد را به اتاقش می فرستد و وقتی ماری پیش او می رود روی تخت عصبانی و سر در گم  اما  آرام  و منطقی منتظر نشسته است و پاهایش بر روی قالیچه ایرانی  می تواند همان پا گذاشتن برهویت وگذشته اوباشد .

در تیتراژ نام فیلم،کلمه گذشته با حالت برف پاک کن و صدای آن پاک می شود ، ودرصحنه ی ماشین درشروع فیلم ، ماری دیدی از عقب ندارد وحتی باکمک گرفتن  از احمد هم نمی تواند به عقب برگردد .که اشاره به عدم بازگشت  وگذشته است و درجایی دیگر ، زمان عبور از تونل  نگاه  دوربین به نور زیاد روبرو و سپس به تاریکی عقب تونل ، باز تابی از آینده مبهم و گذشته تاریک آنهاست درادامه احمد شیشه بخار گرفته جلو ماشین را برای دید بهتر ماری پاک می کند که همان شروع کمک گرفتن مار ی از احمد در شرایط موجود است. با لوسی صحبت کند و کمک کند تا ماری گذشته خود را فراموش کند و زندگی جدیدی را شروع کند وبا افق دید بهتری از آینده تصمیم بگیرد . چرا که او هنوز احمد را دوست دارد و به جبر شرایط  یعنی عدم حضور وی و تنهایی وارد رابطه جدیدی شده است .

انتخا ب خانه ماری در کنار ریل راه آهن وکشمکش فواد و پدرش در ایستگاه مترو  و صدای مدام عبورقطار که هر بار اتفاقی در حال رخ دادن است شنیده می شود ،  تداعی عبور، رد شدن، گذشتن واینکه دنیا محل گذر است را دارد . خانه ماری نیزهمانند  دنیا ست . آدمها می آیند و می روند واو نمی تواند به هیچ چیز دل ببندد و شرایط را تغییر دهد. بشرامروزنیزازخانه تنها برای خواب و استراحت استفاده می کند خانه تنها محل گذرافراد خانواده است البته  اگر خانواده باشند وهم اتاقی نبوده باشند ،می آیند و می روند. و بیشترین وقت خود را در بیرون سپری می کنند. محیط و شرایط هستند که انسانها را می چر خانند مانند ماری ،سمیر ویا حتی فواد درست زمانی که از مادرش دل می کند و به ماری وابسته می شود باید خانه وی  را ترک کند و به خانه خود شان برگردد .همانند سلین در کما هیچ کدام قادر به تغییر شرایط خود نیستند. دویدن بی پایان، غرق در زندگی روزمره و تسلط نظام سرمایه داری برآدمی به عنوان یک نیرو تمام وقت که با وجود داشتن رفاه اولیه  زندگی نمی کند و آرامش ندارد.سرگشتگی وکلاف پیچیده روابط و شرایط چیز دیگری را برای آنها رقم می زند . 

سنگینی گذشته مشترک آنها در صحنه ای که سمیر چمدان را از مامور فرودگاه تحویل می گیرد به رخ کشیده می شود با وجودی که گذشته قابل باز گشت نیست ولی آنها را رها نمی کند و تاثیر خود را دارد .وجود نایلون روی وسایل خانه ماری و قوطی رنگها ، خبر از رنگ جدید ،  نو شدن وتغییر  و پوشاندن گذشته است  با وجودی که فیلم نمایی از گذشته نشان نمی دهد و رو به جلوست گذشته ماری پر رنگ تر از حال و آینده مبهم اوست. سبز رنگ قدیم خانه یعنی حضور احمد رنگی  شاداب و رنگ زندگی است  وکرم  رنگ جدید ، رنگی خنثی وبلا تکلیف همانند رابطه اش با  سمیر است .او در گذشته گیر کرده نه تنها با احمد احساس راحتی بیشتری می کند بلکه  سمیر را به خاطر شباهتش به احمد انتخاب کرده است وازاحمد به جای سمیر کمک  می خواهد. در شب طلاق  طوری شام می خورند و قرار می گذارند که انگار قراری عادی دارند نه قرار جدایی ،احمد نیز علی رقم اینکه آمده تا اسناد طلاق را امضاء کند خود را هنوز متعلق به خانه می داند اینکه به ماری می گوید صبر می کردی خودم خانه را برایت رنگ می زدم یا رنگ قبلی بهتر بودیا تذکر به فواد که ما در این خانه ازاین حرفها نمی زنیم و این در حالی است که رابطه ماری  با سمیرنامشخص است . آنها ازیک مرحله به مرحله دیگر عبورمی کنند و هم مسیرند اما هم دل نیستند . مانند صحنه ای که از چند خیابان رد می شوند و در پشت چراغ قرمز متوقف می شوند ، گویی آینده مشترکی ندارند . وقتی در ماشین ماری دستش را روی دست سمیر می گذارد توجهی ندارد و دستش را به هوای رانندگی کنار می کشد . میان آن دو تردید  و دودلی موج می زند ،هم به خاطر وضعیت کمای سلین ، یعنی بود و نبود اواینکه هم مرده وهم زنده است هم حضور دارد و ندارد  و هم به خاطر نداشتن قدرت سمیر در خانه که به دلیل  حضور احمد آنرا حس می کند  .مانند جایی که سمیر برای برداشتن سوئیچ و لباس وقتی به اتاق بر می گردد با برخورد بد ماری مواجه می شود و در جای دیگری که ماری رفته تا بچه هارا برای عذر خواهی و گرفتن سوغات بیاورد نور متمرکز بر روی احمد حضور پر رنگ او را تاکید می کند در حالی که سمیر معذب است وبه بهانه چراغ روشن انبار، تا آمدن ماری آنجا را ترک می کند . اگر چه تلاش  قهرمانانه زمینی ونه اسطوره ای وی برای اثبات قدرتش مانند کنار زدن احمد در آشپزخانه برای اینکه سینک ظرفشویی را خود درست کند یا داوطلبانه به دنبال لوسی می رودوبه احمد تذکر می دهد که هر چه هست به من بگو نه به  ماری  تا حضورش را تثبیت کند اما با این همه و وجود بارداری ماری ،تردید در نگاه ماری  و سمیر در تمام برخورد ها و روابطشان حتی در صحنه ای که لوسرها را می آورند تا خانه را برای زندگی جدیدشان آماده کنند موج می زند.

افراد این انسانهای شهری کمتر با هم گفتگو می کنند یا کار مشارکتی انجام می دهند مانند ماری که خود قادر به صحبت با دخترش یا حاضربه شنیدن توضیح احمد برای نیامدنش درقرارقبلی نیست وهمین عدم صحبت آنها با هم سبب کلاف پیچیده درروابطشان می شود. که عجیب ترین آن کج فهمی سمیر نسبت به عشق همسرش است که به علت عدم ارتباط درست با اوست .سمیر تصور می کرد همسرش به او اهمیت نمی دهد  واو را دوست ندارد به همین خاطر به سمت ماری کشیده می شود در حالی که سلین او را به شدت دوست داشته وازتصورغلط اینکه سمیر با کارگرش نعیما رابطه دارد خود کشی می کند وبه کما می رود اما به گمان سمیر افسردگی ودعوا با مشتری برای لکه لباس سبب این کار را شده است . 

سمیربعد از صحبت با ماری راجع به حادثه خودکشی ، برای روشن شدن موضوع با کارگرش اول وقت در مغازه که کرکره ها نیمه هستند و مشتری نیست  صحبت می کند وکار را به داد و بیداد می رساند وزمانی متوجه مطلب می شود که نعیما را از مغازه بیرون انداخته و وی در دفاع آخر از خود ناچار به بازگویی حقیقت  می شود و آنجا را ترک می کند بعد از آن سمیربه سراغ ماری می رود تا با هم صحبت کنند.  وقتی ماری وارد مغازه می شود  کرکره ها را کامل پایین می کشد گویی تصمیمش را گرفته است و می خواهد چیزی را مخفی کند. بازی نور از بین  کرکره ها و نشستن  ماری  روی صندلی مانند اعتراف در اتاقک کلیساست گویی او تنها مسسب وضع موجود است وسمیر از او می خواهد تا بچه وگذشته شان را فراموش کند و انگار چیزی نشده واتفاقی نیفتاده است او می خواهد مانند کارش (خشک شویی ) وپنهان از دیگران  گذشته شان را بشوید  و مانند یک لکه پاک کند .ماری متحیرمی نگرد و می گوید اگر نشد چه ؟او که هنوز گذشته نه چندان دور خود را نتوانسته فراموش کند در گیر فراموشی جدید در خاطره و فراموشی رها  می شود دوربین در آخربا نما ی باز و روشن به دنبال سمیر تا اتاق سلین می رود حضور بدن وحواس یعنی نور ، صدای سمیر و بوی خوشایند عطرو دست در دست  در فضا ی سپید با گلی نهیف به نشان از حیات موجب رخ دادن معجزه زندگی یعنی عشق می شود و چهره مرده وار سلین به چهره ای آرام بدل می گردد و قطره اشکی از گوشه چشم بر گونه اش می غلطدوبا توقف دوربین بر روی دستها در بستری نا معلوم از روابط آدمها فیلم تمام می شود . مانند زندگی که کسی قادر به پیش بینی حوادث نبوده  و معلوم نیست چه چیزی منتظر ماست .

 

این مطلب از نویسنده  پیرو کارگاه تخصصی انسان شناسی و فرهنگ با عنوان بدن و شهر تولید شده و در سال 1394 در سایت انسان شناسی و فرهنگ منتشر است.

http://anthropology.ir/article/29896.html

درباره کارگاه « بدن و شهر»:

http://anthropology.ir/node/27788

 

صفحه1 از3

قدیمی ترین مطالب

درباره ما

سایت پژوهش هنر کاری جمعی، داوطلبانه و بدون هر نوع جهت گیری است. کلیه نویسندگان از پژوهشگران، هنرمندان، کارشناسان، اساتید و هنرجویان حوزه هنر بوده و سعی در نشر و آگاهی  در حوزه پژوهش هنر به زبان پارسی و قابل دسترس برای کلیه علاقمندان و هنر جویان دارند.

ازدوستان فعال در حوزه های مختلف فرهنگی - هنری از جمله نگارش مقالات: تخصصی، پژوهشی و یادداشت های معرفی: کتاب، حوزه های نو و بینا رشته ای، هنرمندان، فیلم مستند، تهیه گزارش از رویدادهای پژوهش هنر و... فعالیت دارند، دعوت می نماییم  ما را یاری نمایند:   Golzarleila@yahoo.com

بیشترین نظرات

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن